In het kort

• De elite in het oude Griekenland droeg sieraden gemaakt van meteorietijzer.
• Door de hoge nikkelconcentraties waren deze hemelse materialen echte statussymbolen.
• Handel vanuit verre streken heeft het prestige van deze zeldzame metalen waarschijnlijk nog vergroot.

Uit onderzoek gepubliceerd in het Journal of Archaeological Science blijkt dat de hogere klassen van de oude Griekse en Kretenzische beschavingen zich tooiden met sieraden gemaakt van buitenaards ijzer. Door zo’n 100 voorwerpen te analyseren die op 33 verschillende archeologische locaties, waaronder begraafplaatsen, zijn gevonden, ontdekten wetenschappers sporen van materiaal uit de ruimte in oude sieraden.

Analyse van oude artefacten

Voor dit onderzoek gebruikten de wetenschappers Eleni Mantsourani en Mathieu Gounelle draagbare röntgenfluorescentiespectrometrie om de chemische samenstelling te bepalen van meer dan 90 ijzeren voorwerpen die nu in musea staan. Hun bevindingen wijzen erop dat ongeveer een derde van deze artefacten afkomstig is van meteorieten. Dit was vooral duidelijk bij ringen uit de bronstijd, die in het hele Middellandse Zeegebied erg gewild waren en de hoge nikkelconcentraties vertoonden die typisch zijn voor meteorietijzer.

Symbolen van sociale status

Uit het onderzoek bleek dat deze hemelse materialen uitsluitend werden gebruikt voor decoratieve ringen of zegels, vaak gecombineerd met zilver, brons of goud. Omdat deze stukken vooral in graven werden opgegraven, samen met andere luxegoederen, denken historici dat ze dienden als tekenen van prestige, invloed en sociale hiërarchie.

Herkomst van het zeldzame metaal blijft een mysterie

De precieze herkomst van dit zeldzame metaal is nog onbekend, aangezien meteorieten in Griekenland niet in overvloed voorkwamen. De onderzoekers veronderstellen dat het ijzer mogelijk werd verhandeld vanuit regio’s als Egypte, waar meteorietfragmenten door het woestijnlandschap makkelijker te vinden waren. Het feit dat deze materialen uit verre landen kwamen, verhoogde waarschijnlijk hun waargenomen waarde. Soortgelijk ambachtelijk werk met hemelse materialen is ook elders aangetroffen, met name in de beroemde dolk die in de grafkamer van koning Toetanchamon werd ontdekt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief