In het kort
- De gemiddelde speelduur van films die op grote schaal in de bioscoop worden uitgebracht, is sinds de jaren 90 aanzienlijk toegenomen.
- Blockbusterfilms met enorme budgetten zorgen ervoor dat deze trend naar nog langere speelduur zich voortzet.
- Of langere speelduur de bioscoopervaring uiteindelijk ten goede komt of juist afbreuk doet, blijft een punt van discussie.
Het is een veelgehoorde opmerking onder bioscoopbezoekers dat films steeds langer lijken te worden. Deze observatie komt vaak terug in discussies over film, vooral als het gaat om de vraag of een kortere speelduur bepaalde films ten goede zou komen.
Toenemende speelduur bij grote bioscoopreleases
Een data-analyse door onderzoeker Stephen Follows ondersteunt deze perceptie. Hij onderzocht de speelduur van meer dan 36.000 films die tussen 1980 en 2025 in de bioscoop zijn uitgebracht. Hoewel de gemiddelde speelduur voor alle films relatief stabiel is gebleven rond de 100-103 minuten, is er bij grote bioscoopreleases een aanzienlijke stijging te zien. In de jaren 90 en begin jaren 2000 duurden deze releases gemiddeld 106 minuten, maar tegen de jaren 2020 was dat cijfer gestegen naar 114 minuten.
Bovendien ontdekte Follows dat het percentage grootschalige releases van minder dan 90 minuten de afgelopen vier decennia aanzienlijk is gedaald. Blockbusterfilms met een budget van meer dan 100 miljoen dollar (86 miljoen euro) zijn vaak nog langer. Het is ook vermeldenswaard dat reclame en trailers voorafgaand aan de film nu gemiddeld 20 tot 30 minuten duren, waardoor de totale bioscoopervaring nog langer wordt.
Voorbeelden van franchises
Verschillende populaire franchises illustreren deze trend. De Indiana Jones-serie bijvoorbeeld zag de speelduur toenemen van 115 minuten in Raiders of the Lost Ark (1981) tot 154 minuten in Indiana Jones and the Dial of Destiny (2023). Op dezelfde manier is de Mission: Impossible-franchise gegroeid van 110 minuten in het eerste deel (1996) naar 170 minuten in Mission: Impossible – The Final Reckoning (2022).
Hoewel Follows erkent dat er geen definitieve verklaring is voor dit fenomeen, suggereert hij verschillende mogelijke redenen. Studio’s willen misschien een gevoel van filmisch spektakel creëren en de hogere ticketprijzen rechtvaardigen door langere, meeslepender ervaringen aan te bieden.
Debat over de speelduur
De vraag blijft: is het verlengen van de speelduur een positieve of negatieve ontwikkeling? Sommigen beweren dat langere films meer diepgang en complexiteit mogelijk maken, terwijl anderen stellen dat beknoptheid het tempo en de impact kan versterken. Uiteindelijk bepalen de voorkeuren van het publiek en de specifieke aard van elke film of een langere speelduur gunstig of nadelig is.