In het kort
- De hele productiecyclus van plastic is heel slecht voor onze gezondheid door alle uitstoot en vervuiling.
- Onderzoekers denken dat als de huidige trends zo doorgaan, de gevolgen van plastic voor de gezondheid in 2040 meer dan verdubbeld zullen zijn.
- Om de productie en het gebruik van plastic te verminderen, moeten mensen, organisaties en overheden snel iets doen om deze groeiende dreiging te verminderen.
Plasticvervuiling vormt een groeiende bedreiging voor de menselijke gezondheid, zo blijkt uit een nieuwe studie gepubliceerd in The Lancet Planetary Health. De studie schrijft het toenemende risico niet alleen toe aan plastic afval in het milieu, maar ook aan emissies die worden gegenereerd gedurende de hele levenscyclus van plastic. We spreken dan van de winning van fossiele brandstoffen en de productie tot transport, recycling en verwijdering.
Plastic, dat voornamelijk wordt gewonnen uit fossiele brandstoffen, is alomtegenwoordig en komt voor in alles, van verpakkingen en kleding tot bouwmaterialen en medische hulpmiddelen. De studie schat dat deze uitstoot tussen 2016 en 2040 wereldwijd kan leiden tot een verlies van 83 miljoen jaar gezond leven.
Kunststoffen
Dit is de eerste studie waarin de gevolgen voor de gezondheid van de levenscyclus van kunststoffen worden gekwantificeerd. De onderzoekers hebben gekeken naar verschillende verontreinigende stoffen, waaronder broeikasgassen afkomstig van de winning van fossiele brandstoffen, fijne deeltjes die vrijkomen tijdens de productie en het transport, en giftige chemicaliën die vrijkomen tijdens de productie, recycling of verwijdering.
Deze verontreinigende stoffen zijn direct schadelijk voor de menselijke gezondheid en dragen bij aan aandoeningen van de luchtwegen en hart- en vaatziekten. Ze dragen ook indirect bij aan klimaatverandering, wat op zijn beurt weer nadelige gevolgen heeft voor de gezondheid. Het onderzoek noemt “Cancer Alley” in Louisiana, een gebied met meer dan 200 petrochemische fabrieken die zich bezighouden met de productie van plastic, als voorbeeld van de onevenredige gezondheidsrisico’s die gepaard gaan met de productie van plastic.
Toekomstige effecten
Om toekomstige gezondheidseffecten te voorspellen, hebben onderzoekers zes scenario’s gemodelleerd die verschillende benaderingen van het beheer van de productie en consumptie van plastic weerspiegelen. Ze hebben deze effecten gemeten aan de hand van “disability-adjusted life years” (DALY’s), een maatstaf die het verlies aan gezond leven als gevolg van vroegtijdig overlijden of ziekte kwantificeert.
In een scenario waarin alles bij het oude blijft en de huidige trends zich voortzetten, zullen de gezondheidsschade door plastic naar verwachting in 2040 meer dan verdubbeld zijn. Zelfs in het meest optimistische scenario, waarin minder plastic wordt gebruikt, meer wordt gerecycled en het afvalbeheer wordt verbeterd, zou er nog steeds sprake zijn van aanzienlijke gezondheidsschade.
Luchtvervuiling
Hoewel plastic minder bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgassen dan energieproductie of landbouw, blijft het een belangrijke bron van luchtvervuiling, aldus duurzaamheidsonderzoeker Walter Leal. Hij benadrukt dat er dringend politieke maatregelen moeten worden genomen om het groeiende probleem van plasticvervuiling aan te pakken.
De studie erkent dat de schattingen de werkelijke gezondheidskosten van plasticvervuiling mogelijk onderschatten, omdat ze geen rekening houden met de mogelijke effecten van microplastics en nanoplastics of het vrijkomen van giftige chemicaliën uit alledaagse plastic producten.
Oproep tot dringende maatregelen
Megan Deeney, medeauteur van de studie, benadrukt dat er dringend maatregelen moeten worden genomen om de productie en consumptie van plastic te verminderen. Ze pleit voor beleid dat hergebruikssystemen bevordert, onnodige producten elimineert en gevaarlijke chemicaliën in plastic verbiedt.
Deeney zegt dat er een sterk internationaal verdrag nodig is om de hele levenscyclus van plastic en de bijbehorende chemische risico’s goed aan te pakken. Ondanks dat de VN-besprekingen over een internationaal plasticverdrag vorig jaar zijn mislukt door tegenstand van grote olieproducerende landen, benadrukt ze dat individuen, organisaties en overheden nog steeds belangrijke stappen kunnen zetten om plasticvervuiling te verminderen.