Ach, arme Melania Trump. Alles wat ze wou was een luchtige documentaire die haar in een goed daglicht zou plaatsen. In plaats daarvan krijgt ze vooral een hoop slechte publiciteit. Terwijl Melania een select groepje medewerkers van de Trump‑regering in het Witte Huis verzamelden voor een vertoning van de documentaire, publiceerde Rolling Stone een pijnlijke reconstructie van de productie. Het hele proces werd omschreven als “chaos”.

Zelfs al die controverse zorgde niet voor sterke bioscoopcijfers. De Britse bioscoopketen Vue gaf toe dat de kaartverkoop tegenviel. Amazon weigert de film nog voor de release aan de pers te laten zien, ondanks een totale investering van maar liefst 63.000 euro in de film. Héél verrassend is het niet dat niemand staat te springen om te gaan kijken naar een documentaire van First Lady Melania. Wat zouden we nog nieuw te weten komen? Behalve wat ze ons wil laten zien? Het is niet voor niets dat een lid van het productieteam het hele project benoemde als een “oefening in propaganda”. De timing van de documentaire is ook allesbehalve, gezien haar rol als echtgenote van een man die op dit moment probeert de wereldorde op zijn kop te zetten.

Probeer maar eens een recente celebrity‑documentaire terug te vinden die wél de moeite waard is. Taylor Swift, Celine Dion, Coleen Rooney, Lionel Messi: zet er eentje op, en je krijgt opnieuw die perfect uitgewerkte ‘kijk achter de schermen’ zoals de vorige die je zag.

Documentaires zijn tegenwoordig net zo gefixeerd op beroemdheden als andere media. Dat is niet altijd zo geweest. De meeste documentairemakers werden bekend door thema’s te behandelen als oorlog, conflict en sociale veranderingen: in 2004 won Michael Moore de Gouden Palm met zijn oorlogsdocumentaire over Irak: Fahrenheit 9/11.

Als er al beroemdheden in beeld kwamen kregen die het niet bepaald cadeau. In Geri, de film (1999) hoor je hoe de regisseur Molly Dineen Halliwell vanuit de coulissen corrigeert, terwijl zij nog denkt dat ze alles onder controle heeft en dat alle slechte takes verwijderd zullen worden.

Streamingplatformen gaan met elkaar de strijd aan om kijkcijfers te halen. Beroemdheden leveren een kant‑en‑klaar, aanbiddend publiek dat graag diep in de buidel tast (of in elk geval een abonnement afsluit) voor de kans om hun idool op het scherm te zien in een ‘kwetsbare’ positie. Bovendien zijn deze documentaires relatief goedkoop om te produceren: geen CGI, geen script en nauwelijks regie. Gooi er wat archiefbeelden doorheen en “klaar is Kees”.

Het medialandschap waarin productiehuizen nu actief zijn is structureel veranderd. Beroemdheden kunnen nu via sociale media rechstreeks contact hebben met hun publiek, ten koste van de traditionele pers. Er is geen behoefte meer aan lange, soms ongemakkelijke interviews, zeker niet als je via Instagram veel meer mensen kan bereiken dan met een artikel op de eerste pagina in een tijdschrift.

Terwijl streamingplatformen er alles aan doen om grote namen te strikken en kijkers vast te houden, kunnen de celebrities in ruil voor toegang tot hun fanbase meer dan ooit hun eisen stellen. Daarmee is de bescheiden documentaire doorheen de jaren veranderd. Vroeger was het een eerlijke, kritische blik achter de schermen en nu is het een mislukte PR‑oefening. Beroemdheden gaan voor de camera zitten en vertellen hun eigen versie van de feiten, terwijl ze de kijker, indringend in de ogen kijken.

Er is geen beter voorbeeld dan de Netflix-documentaire van het Beckham-duo waarin ze de naamsbekendheid van hun modemerk (Victoria) proberen op te krikken , hierbij zitten ze te mijmeren over de ‘goede ouwe tijd’ (David).

Over de beruchte ruzie rond Brooklyn Beckham krijgen we niets te zien. We zien Victoria kruimels roddel uitstrooien, bedoeld om haar neer te zetten als een authentiek mens, een serieuze modeontwerpster: precies het soort persoon voor wie ze wil worden aanzien.

De climax in de documentaire is de inmiddels beroemde meme waarin David Victoria ‘verraadt’ door te zeggen dat ze in een Rolls‑Royce naar school werd gebracht. Wat de insteek ook is, hij werkt. De docuserie van Netflix over David Beckham werd een enorme hit, goed voor 30 miljoen views. Er werd in totaal 145 miljoen uur naar de documentaire gekeken in het eerste weekend.

Los van Melania krijgen we geen genoeg van deze tot in de puntjes geregisseerde docu’s over het leven van onze helden, zelfs als het verhaal dat zij ons proberen te verkopen niet helemaal strookt met de werkelijkheid. De documentaire zoals we die kenden is verdwenen; de mislukte PR-oefeningen van celebs zijn er, en die gaan niet meer weg.

© The Standard Ltd