In het kort
- De Oekraïense regering zette een programma op waarmee soldaten sperma en eicellen kunnen invriezen, in de hoop de bevolkingsafname tegen te gaan.
- Hoewel dit plan bedoeld is om toekomstige generaties te behouden, twijfelen sommige soldaten.
- Het aanhoudende conflict maakt de demografische crisis in Oekraïne erger.
De Oekraïense regering heeft een programma opgezet om soldaten aan te moedigen hun sperma en eicellen in te vriezen, in een poging om de door oorlog gestuurde bevolkingsafname met Rusland tegen te gaan. Sommige soldaten zien dit als een waardevolle kans om hun nalatenschap veilig te stellen, anderen aarzelen.
Noodzakelijk initiatief
De deelname aan het programma is in eerste instantie beperkt. Het staatsziekenhuis voor voortplantingsgeneeskunde, dat een maand geleden met deze dienst begon zag slechts enkele tientallen kandidaten. Men verwacht dat de belangstelling in de loop van de tijd zal toenemen.
Er zijn verschillende redenen om genetisch materiaal te bewaren. De belangrijkste reden is om toekomstig nageslacht te verzekeren in geval van overlijden van de soldaat. Daarnaast speelt ook de bezorgdheid over onvruchtbaarheid als gevolg van oorlogsgerelateerde stress en trauma’s een rol. Bruno Beeckman, die vanuit Kiev verslag doet, vertelde over een voormalige krijgsgevangene wiens libido door zijn ervaringen was verdwenen.
Gevolgen oorlog
De gevolgen van het conflict reiken verder dan het slagveld. Veel vrouwen stellen het krijgen van kinderen en belangrijke levensbeslissingen uit tot na het einde van de oorlog. De alomtegenwoordige angst komt tot uiting in het feit dat 60 procent van de patiënten in het ziekenhuis kalmerende medicijnen gebruikt. Vrouwen geven ook aan bang te zijn om te bevallen in schuilkelders, waar schuilen vaak dagelijks nodig is.
Financiële overwegingen vormen een belangrijke belemmering voor deelname. Hoewel Oekraïne de kosten voor het opslaan van sperma en eicellen gedurende drie jaar na de Russische invasie in 2022 voor zijn rekening nam, moesten individuen zelf de kosten voor de extractieprocedures betalen. Deze kosten varieerden van ongeveer 100 euro voor mannen tot 200 euro voor vrouwen. Bovendien zijn sommige soldaten fel gekant tegen het idee, uit angst dat hun kinderen zonder vader zouden opgroeien als zij in de strijd zouden sneuvelen.
Demografische crisis
Het aanhoudende conflict heeft onmiskenbaar geleid tot een demografische crisis in Oekraïne. Een man met wie Beeckman sprak, omschreef het als “de dood van onze genen” en deelt hoe belangrijk het is om toekomstige generaties te behouden voor het voortbestaan van het land. Met een geboortecijfer van 0,7 tot 0,8 kinderen per vrouw en naar schatting 5 miljoen Oekraïners, voornamelijk vrouwen, die sinds het begin van het conflict vier jaar geleden het land zijn ontvlucht, is de situatie nijpend. Oekraïne kent momenteel één geboorte per drie sterfgevallen.
Beslissingen over wat er met ingevroren genetisch materiaal gebeurt, zijn uiteindelijk aan de persoon zelf of zijn of haar familie. Toegang is niet alleen voor de soldaat zelf, maar kan ook worden gegeven aan bepaalde familieleden.