In het kort
- Voormalig Zuid-Koreaans president Yoon Suk-yeol heeft levenslang gekregen voor een poging tot staatsgreep tegen de regering.
- De rechtbank vond genoeg bewijs om te laten zien dat Yoon van plan was om het parlement lam te leggen door dingen te doen zoals het bevel geven om politieke tegenstanders te arresteren.
- Ondanks zijn veroordeling blijft Yoon zeggen dat hij onschuldig is en dat zijn acties binnen zijn presidentiële bevoegdheden vielen.
De Zuid-Koreaanse rechtbank heeft voormalig president Yoon Suk-yeol veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf wegens poging tot staatsgreep, aldus NOS. Hoewel het Openbaar Ministerie aanvankelijk de doodstraf eiste, oordeelde de rechter dat er genoeg bewijs was om aan te tonen dat Yoon van plan was het parlement plat te leggen. Tot het bewijs behoorden zijn bevelen tot arrestatie van politieke tegenstanders, waaronder de toenmalige oppositieleider en huidige president Lee Jae Myung.
Yoon schuldig
Yoon werd ook schuldig bevonden aan het leiden van een opstand en het misbruiken van zijn gezag. De rechtbank oordeelde echter dat er onvoldoende bewijs was voor de bewering van het Openbaar Ministerie dat Yoon de staatsgreep een jaar van tevoren had gepland. Het juridische team van Yoon houdt vast aan zijn onschuld en zegt dat zijn acties binnen zijn presidentiële bevoegdheden vielen en dat hij nooit van plan was de constitutionele orde omver te werpen. Ze zien het vonnis als politiek gemotiveerd, een mening die door een deel van de bevolking wordt gedeeld.
Honderden demonstranten verzamelden zich buiten het gerechtsgebouw, spraken bemoedigende woorden tot de voormalige president en toonden borden met de tekst “de rechtbank is corrupt”. Toen ze het vonnis hoorden, reageerden de supporters van Yoon geschokt en verdrietig.
Noodtoestandverklaring
In december 2024 riep Yoon via een televisietoespraak de noodtoestand uit en zette hij troepen in om het parlement te isoleren, wat voor veel opschudding zorgde in Zuid-Korea en daarbuiten. Binnen een paar uur slaagde het parlement er echter in om bijeen te komen en de maatregel in te trekken, waardoor Yoon de noodtoestandverklaring introk. Na hevige tegenstand werd Yoon gearresteerd en uiteindelijk uit zijn ambt gezet. Hij was eerder veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf wegens belemmering van een gerechtelijk onderzoek.
Vorig jaar gingen duizenden mensen de straat op om Yoon te steunen en te protesteren tegen zijn ontslag en de lopende gerechtelijke procedures. De afgelopen dagen hebben zijn supporters zich herhaaldelijk verzameld voor het huis van waarnemend opperrechter Moon, die de zaak tegen Yoon voorzat.
Machtsgreep voor vrijheid
Het gebrek aan vertrouwen in de democratische instellingen sluit aan bij Yoon’s verdediging, waarin hij beweert dat zijn vervolging politiek gemotiveerd is. In zijn slotverklaring stelde hij dat zijn machtsgreep geen poging was om een militaire dictatuur te vestigen, maar eerder ‘een poging om de vrijheid en soevereiniteit te beschermen en de constitutionele orde te herstellen’.
Hij beriep zich op de Noord-Koreaanse dreiging als rechtvaardiging voor het afkondigen van de noodtoestand, een onderwerp dat de Zuid-Koreaanse samenleving diep verdeelt.
Drones
Een belangrijk onderdeel van de zaak zijn de beschuldigingen dat Yoon en hoge militaire functionarissen drones hebben ingezet in Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea, met als doel de Noord-Koreanen te provoceren en de afkondiging van de noodtoestand te rechtvaardigen.
Aanklagers zien dit als bewijs dat Yoon opzettelijk spanning heeft gecreëerd om zijn machtsgreep te ondersteunen. Yoon ontkent dat hij dergelijke orders heeft gegeven en beweert dat de drone-acties onafhankelijk door anderen zijn uitgevoerd. Deze Noord-Koreaanse controverse voegt nog een extra laag van sociale onrust toe aan de zaak.
Politieke verdeeldheid
Deze diepe verdeeldheid vormt een grote uitdaging voor president Lee Jae Myung, die afgelopen zomer de presidentsverkiezingen won met een voorsprong van 8 procent op de voormalige partij van Yoon. Ondanks zijn meerderheid in het parlement heeft hij nog steeds steun van de wetgevende macht nodig voor belangrijke beslissingen, met name op het gebied van nationale veiligheid. Deze dynamiek kan gevolgen hebben voor de relatie van Zuid-Korea met Noord-Korea.
Terwijl de voormalige partij van Yoon pleit voor een harde lijn tegen Noord-Korea en versterkte banden met de Verenigde Staten, streeft Lee naar normalisering van de betrekkingen met het noorden en is hij voorzichtig in zijn benadering van de VS.
Hoewel Yoon uit zijn ambt is gezet en veroordeeld, blijft de verdeeldheid binnen de Zuid-Koreaanse samenleving bestaan. Aanhoudende protesten geven aan dat vrede nog steeds ver weg is.