In het kort
- Wijdverspreide voedselverontreiniging zorgt ervoor dat stedelijke Indiërs kiezen voor zelfproductie en biologische alternatieven.
- Reactieve handhaving en een enorme informele economie belemmeren de toezichtsmogelijkheden van de FSSAI.
- Chronische blootstelling aan vervalste ingrediënten brengt ernstige gezondheidsrisico’s op de lange termijn met zich mee voor consumenten.
Ondanks een uitgebreid wettelijk kader voor voedselveiligheid blijft India kampen met wijdverbreide productverontreiniging. In steden als Delhi hebben inwoners zoals Nirmal Rao commerciële specerijen de rug toegekeerd en verwerken ze hun eigen kruiden thuis. Deze trend komt steeds vaker voor bij stedelijke gezinnen uit de middenklasse. Die keren terug naar ambachtelijke methoden voor het maken van cottage cheese en het rechtstreeks inkopen van granen bij boeren.
Toenemende mislukkingen en schandalen rond vervalsing
Statistieken laten zien hoe ernstig het probleem is: tussen 2022 en 2025 voldeed ongeveer 16 procent van de voedselmonsters niet aan de veiligheidstests. In deze periode werden meer dan 1.100 bedrijfsvergunningen ingetrokken vanwege verschillende overtredingen, variërend van slechte hygiëne tot opzettelijke vervalsing. Een recent voorbeeld is een enorme inbeslagname in Hyderabad. Daar werden duizenden kilo’s theepoeder aangetroffen die waren verrijkt met verlopen thee, jaggery-sap en synthetische kleurstoffen om de winstmarges te verhogen.
Hoewel de Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) in 2006 werd opgericht om de regelgeving te moderniseren en verouderde wetten te vervangen, blijft het systeem grotendeels reactief. Voormalig FSSAI-hoofd Pawan Agarwal merkt op dat de wetten weliswaar van wereldklasse zijn, maar dat handhaving vaak pas plaatsvindt nadat er een klacht is ingediend. Tegen de tijd dat een product als onveilig wordt aangemerkt, is het vaak al verspreid over meerdere staten.
De uitdaging van de informele economie
Het probleem wordt nog verergerd door een enorme informele economie. Een aanzienlijk deel van het voedsel in India, zoals meel en olie, wordt verkocht als “losse” producten zonder merknaam of verpakking. Dit maakt het voor toezichthouders bijna onmogelijk om de herkomst van besmette goederen te traceren. Bovendien schiet het testproces tekort. Bedrijven kunnen een hoogwaardig monster indienen voor hun verplichte halfjaarlijkse controle, terwijl ze de rest van het jaar partijen van mindere kwaliteit verkopen.
Ook het personeel vormt een kritieke bottleneck. In Maharashtra bijvoorbeeld zijn een handvol ambtenaren belast met het toezicht op duizenden geregistreerde en niet-geregistreerde bedrijven. Dat maakt uitgebreid toezicht onmogelijk. Dit ontbreekt de rigoureuze traceerbaarheid die je in landen als het Verenigd Koninkrijk of Italië ziet, waar besmette producten snel kunnen worden teruggeroepen.
Veranderingen in consumentengedrag en gezondheidsrisico’s
Geconfronteerd met deze structurele tekortkomingen kiezen consumenten voor twee verschillende strategieën. Sommigen, zoals Tiash De uit Mumbai, betalen een meerprijs voor gevestigde merken of diensten waarbij producten rechtstreeks van de boerderij komen, om zo gemoedsrust te krijgen. Deze verschuiving zorgt voor een enorme groei in de biologische voedingssector, die naar verwachting tot 2033 aanzienlijk zal groeien. Anderen, zoals Rao, hebben gekozen voor de arbeidsintensieve route van thuisproductie.
Medische professionals waarschuwen dat het grootste gevaar niet de onmiddellijke voedselvergiftiging is, maar de langdurige ophoping van giftige stoffen. Langdurige blootstelling aan vervuilde ingrediënten kan na verloop van tijd leiden tot orgaanschade, hormonale onevenwichtigheden en andere ernstige ziekten.
Digitale angst en de noodzaak van ethiek
Interessant genoeg wordt het huidige klimaat van angst versterkt door het digitale tijdperk. Experts suggereren dat, hoewel vervalsing een eeuwig probleem is, sociale media nu veiligheidswaarschuwingen direct verspreiden. Daardoor neemt de publieke ongerustheid toe. Uiteindelijk zijn experts van mening dat een fundamentele verschuiving in de ethische mentaliteit van fabrikanten de enige manier is om de voedselveiligheid voor het grote publiek echt te waarborgen.
