In het kort

• Europese autoriteiten hebben de AI-wet gestroomlijnd om de bureaucratie te verminderen en bedrijven meer flexibiliteit te geven.
• Voor systemen met een hoog risico worden de nalevingstermijnen verlengd tot 2027 en 2028.
• Nieuwe verboden verbieden vanaf 2 december strikt seksueel expliciete deepfakes zonder toestemming.

Europese autoriteiten hebben een akkoord bereikt om de AI-wet te stroomlijnen, een wet die bij de invoering in augustus 2024 werd gezien als het strengste AI-kader ter wereld. Dit “AI-omnibus”-pakket is bedoeld om bureaucratische hindernissen weg te nemen en tegenstrijdigheden in de regelgeving op te lossen, waardoor bedrijven meer flexibiliteit krijgen terwijl de fundamentele, risicogerichte structuur van de wet behouden blijft.

Verlengde deadlines voor risicovolle systemen

Een belangrijk resultaat van deze aanpassingen is de verlenging van de nalevingstermijnen. Systemen die als risicovol worden aangemerkt, hebben nu tot 2 december 2027 de tijd om aan de eisen te voldoen, een uitstel ten opzichte van 2026. Bovendien is er extra tijd toegekend aan AI die is geïntegreerd in industriële hardware of medische apparatuur, met een nieuwe deadline in augustus 2028.

De criteria voor de aanduiding “hoog risico” zijn ook aangescherpt. De strengste eisen gelden nu alleen voor AI die een reële bedreiging vormt voor de veiligheid of gezondheid. Daardoor valt software die wordt gebruikt voor prestatieoptimalisatie of gebruikersondersteuning niet langer automatisch onder de strengste regels, een verandering die gunstig is voor bedrijven, maar waar consumentenorganisaties zich zorgen over maken.

Overlappende regelgeving verminderen

Om dubbel werk te voorkomen, heeft de EU overlappende mandaten geschrapt. Bedrijven die actief zijn in sectoren met eigen bestaande wetgeving, zoals financiële dienstverlening of luchtvaart, hoeven niet langer dubbele beoordelingen te ondergaan. Met name de machinesector is volledig uit de werkingssfeer van de AI-wet gehaald en valt nu onder zijn eigen specifieke regelgeving, na intensief lobbywerk van grote bedrijven als ASML en Siemens.

Deze versnippering heeft echter kritiek gekregen. Groen-Europarlementariër Sergey Lagodinsky waarschuwde dat het uitsluiten van specifieke sectoren zou kunnen leiden tot een onsamenhangend regelgevingsklimaat, vergelijkbaar met dat in de Verenigde Staten, waar een gebrek aan federale normen heeft geresulteerd in een verwarrende wirwar van tegenstrijdige staatswetten. Hoewel Lagodinsky het akkoord accepteert, waarschuwde hij voor de gewoonte om wetgeving vaak te herzien om zo snelkoppelingen te vinden.

Nieuwe verboden en steun voor het MKB

Ondanks deze versoepelingen voeren de bijgewerkte regels een strikt nieuw verbod in op het maken van niet-consensuele seksueel expliciete deepfakes, met ingang van 2 december.

Voor het bedrijfsleven, en met name voor kleine en middelgrote ondernemingen, zorgen de updates voor minder strenge eisen aan technische documentatie en meer toegang tot regelgevende sandboxes voor het testen van tools. Hoewel de last van de naleving nu wordt afgestemd op de grootte van het bedrijf en het risico van de tool, blijven er flinke boetes staan voor wie de wetten overtreedt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief