In het kort

• De Algemene Vergadering van de VN heeft een resolutie aangenomen die de verplichtingen van de lidstaten op het gebied van klimaatmitigatie aanscherpt.
• Vanuatu nam het voortouw om vervuilende landen wettelijk aansprakelijk te stellen voor milieuschade.
• Deze maatregel legt een kader vast voor toekomstige financiële compensaties aan kwetsbare landen.

Er is een nieuwe resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen, die de verantwoordelijkheden van de lidstaten op het gebied van klimaatmitigatie aanscherpt. Hoewel bepaalde grote vervuilers aandrongen op concessies, beschouwen milieuorganisaties deze stap als een belangrijke vooruitgang. De maatregel kreeg 141 stemmen voor, terwijl 28 landen zich onthielden en acht – waaronder Saoedi-Arabië, Israël, Iran, Rusland en de Verenigde Staten – tegen stemden. Dat meldt BGNES.

Vanuatu neemt het voortouw

Het initiatief voor deze resolutie kwam van Vanuatu, een eilandstaat in de Stille Oceaan die zich consequent heeft ingezet voor strengere wereldwijde klimaatbeloften. De VN‑vertegenwoordiger van het land zei dat de gevolgen van de stijgende temperaturen nu al verwoestend zijn, met name voor kustgebieden, kleine eilanden en regio’s die te maken hebben met een ineenstorting van de landbouw en ernstige droogtes.

Dit wetsvoorstel is bedoeld om een eerdere adviesuitspraak van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in praktijk te brengen. In die uitspraak werd gesuggereerd dat landen die hun milieuverplichtingen verzuimen, zich schuldig kunnen maken aan internationaal wangedrag, waardoor ze mogelijk aansprakelijk worden gesteld voor het betalen van uitgebreide schadevergoedingen aan getroffen landen. Juristen zien dit als een cruciale verschuiving die de basis kan vormen voor toekomstige rechtszaken, zowel op nationaal als op mondiaal niveau.

Temperatuurdoelstellingen vaststellen

De resolutie dringt er bij regeringen op aan om hun milieuverplichtingen na te komen en ernaar te streven de wereldwijde temperatuurstijging onder de 1,5 °C te houden. Dit omvat een gefaseerde overgang weg van fossiele brandstoffen, een doelstelling die eerder door bijna 200 landen werd gesteund tijdens de top in Dubai in 2023. Diezelfde landen hebben zich echter over het algemeen verzet tegen regelingen die financiële uitkeringen aan de meest kwetsbare landen verplicht zouden stellen.

Opvallend was het verzet van de Verenigde Staten, die de resolutie als gebrekkig beschouwden en bezwaar maakten tegen de specifieke verplichtingen met betrekking tot fossiele brandstoffen. Bovendien ontkende de Amerikaanse regering dat de bevindingen van het Internationaal Gerechtshof juridisch bindend waren. Ook Koeweit en Saoedi-Arabië probeerden de tekst af te zwakken, maar hun voorgestelde wijzigingen werden afgewezen.

Mijlpaal voor verantwoordingsplicht

Ondanks deze wrijvingen vinden voorstanders dat de resolutie een cruciale mijlpaal is. Ze zeggen dat het de internationale verantwoordingsplicht versterkt en een mogelijk kader schept voor wettelijke aansprakelijkheid en toekomstige financiële compensatiesystemen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief