In het kort

• Noord-Europese gemeenschappen vieren de natuur en het samenzijn met midzomerrituelen.
• Culturele tradities zoals vreugdevuren en bloemenkronen houden de identiteit van je voorouders levend in buitenlandse steden.
• Wonen in het buitenland versterkt het verlangen om je authentieke erfgoed in stand te houden door middel van gezamenlijke vieringen.

De zomerse zonnewende op 21 juni is een wereldwijde mijlpaal waarop de zon haar hoogste punt bereikt. Deze gebeurtenis, die de langste dag van het jaar inluidt voordat het licht weer begint af te nemen, is vooral belangrijk in Noord-Europa. In deze regio’s voel je de dramatische overgang van donkere winters naar stralende zomers letterlijk. Dat leidt tot allerlei gemeenschappelijke vieringen, van de hele nacht dansen tot bloemenkransen op het water laten drijven, die allemaal draaien om de thema’s natuur en saamhorigheid. Dat meldt VRT NWS.

Zweedse tradities in de stad

In Brussel blijven deze Noordse en Baltische tradities bloeien. Voor Zweedse expats zoals promovenda Ingela Rossing heeft midzomer eenzelfde status als Kerstmis. Traditionele vieringen draaien om de ‘midsommarstång’, een versierde paal waar omheen gedanst wordt. Deze festiviteiten worden gekenmerkt door eeuwenoude ambachten. Dat zijn bijvoorbeeld het vlechten van bloemenkronen en specifieke culinaire klassiekers zoals aardbeien, verse aardappelen, haring en schnaps. Rossing merkt op dat ze het nu weliswaar viert met een diverse groep internationale vrienden in stadsparken, maar dat de essentie blijft een collectieve vreugde in de buitenlucht die alle generaties verenigt.

Een soortgelijke sfeer vind je binnen het Steinersysteem in Anderlecht. Hier wordt het Sint-Jansfeest op 24 juni gevierd als tegenwicht voor de introspectie van Kerstmis. Leerlingen bereiden zich wekenlang voor met liedjes en het plukken van bloemen. Het hoogtepunt van het feest is een gezamenlijk vreugdevuur waarin kindertekeningen en wensen worden verbrand. Een belangrijk ritueel is het springen over de afgekoelde sintels; het vuur wordt gezien als een symbolische kracht die euforie geeft en tegelijkertijd de deelnemers met beide benen op de grond houdt.

Litouws verzet en natuur

Voor de Litouwse gemeenschap is de viering van Joninės meer een natuurgericht evenement dan een religieus een. Organisator Rasa Graziene legt uit dat deze festiviteiten tijdens het Sovjettijdperk dienden als een vorm van stil verzet, toen openbare uitingen van de Litouwse identiteit werden onderdrukt. De moderne vieringen draaien om het trio van vuur, water en flora. Omdat Brussel niet over de nodige natuurlijke omgevingen en vergunningen voor open vuur beschikt, trekt de gemeenschap naar de Franse Ardennen om met kaarsen verlichte kransen op het water te laten drijven en over vuren te springen om de lasten van het afgelopen jaar van zich af te werpen.

Ook de Letse gemeenschap zoekt landelijke omgevingen op om hun erfgoed in stand te houden, en komt vaak samen op plekken als Meldert-Dorp. Bij hun vieringen horen traditionele gerechten zoals roggebrood en komijnkaas, vergezeld van eikenbladkronen voor mannen en bloemenvlechten voor vrouwen. Tot de rituelen behoren dansen rond een vreugdevuur en het verbranden van oude kransen om negativiteit te verdrijven. Interessant genoeg omhelzen degenen die in het buitenland vieren deze tradities vaak met meer intensiteit dan in hun thuisland, waardoor eenvoudige barbecues in de achtertuin veranderen in grootse evenementen met volksmuziek en -dans.

Statement van culturele identiteit

Uiteindelijk heeft het leven ver van hun geboorteland de band van de deelnemers met hun wortels versterkt. Of het nu gaat om het herontdekken van volksliederen of het bewust in ere herstellen van authentieke rituelen. Het vieren van midzomer in een vreemde stad heeft van een alledaags seizoensgebeuren een diepgaand statement van identiteit en cultureel behoud gemaakt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief