In het kort
- Slimme brillen maken heimelijke opnames mogelijk en het te gelde maken van content zonder toestemming.
- Als de privacylampjes uit staan, ben je kwetsbaar voor ongemerkte opnames.
- Wetgevers eisen nu strengere regels om heimelijke opnames te verbieden en het verwijderen van content af te dwingen.
De opkomst van slimme brillen met camera’s heeft geleid tot een verontrustende trend van heimelijke opnames, waarbij vooral vrouwen het doelwit zijn. Met deze apparaten, zoals de Ray-Ban Meta, kunnen gebruikers beelden vastleggen vanuit hun eigen perspectief, die vervolgens vaak worden geüpload naar platforms als Instagram en TikTok. In veel gevallen worden deze video’s honderdduizenden keren bekeken, waardoor privé-momenten zonder toestemming van de gefilmden tot publieke spektakels worden gemaakt. Dat meldt Metro.
Geld verdienen aan content zonder toestemming
Dit fenomeen is steeds vaker te zien in Amsterdam, waar beelden zijn opgedoken van vrouwen die in bikini worden gefilmd op het Marineterrein of in de Wallen. Ook ‘pick-up artists’ maken gebruik van deze technologie: ze filmen hun pogingen om met vrouwen te flirten om content voor sociale media te maken. Sommige van deze makers verdienen direct geld aan deze filmpjes of gebruiken ze als marketingmiddel om datinggidsen en e-books te verkopen. Een lokale TikTok-maker kreeg bijvoorbeeld meer dan een half miljoen views voor een video waarin te zien was hoe hij probeerde te flirten met een winkelmedewerkster.
Falen van privacy-indicatoren
De zorgen over privacy nemen verder toe doordat de indicatielampjes — bedoeld om te tonen dat er wordt opgenomen — kunnen worden uitgeschakeld. Sheher Khan, voorzitter van de DENK‑fractie, uit zijn zorgen over dit gebrek aan transparantie. Hij zegt dat mensen vaak totaal niet beseffen dat hun beeld naar een groot publiek wordt uitgezonden. Het gedrag richt zich niet alleen op vrouwen; ook medewerkers van het openbaar vervoer en politieagenten worden gefilmd, vaak in geënsceneerde confrontaties die bedoeld zijn om een boze reactie uit te lokken voor virale aandacht en winst.
Oproepen tot wetgevende maatregelen
Als reactie op deze ontwikkelingen klinken er steeds meer roep om regelgeving. In navolging van Duitsland, waar beperkingen worden besproken, heeft Khan burgemeester Femke Halsema aangespoord om soortgelijke maatregelen voor Amsterdam te onderzoeken. Zijn suggesties zijn onder meer het gebruik van de Algemene Plaatsverordening (APV) om op te treden tegen of het in beslag te nemen van brillen met uitgeschakelde waarschuwingslampjes. Verder pleit hij voor meer bevoegdheden om ervoor te zorgen dat beelden zonder toestemming snel van sociale media worden verwijderd.
Nieuw tijdperk van kwetsbaarheid
Hoewel het nog onzeker is of er nieuwe wetten komen, laat de situatie wel een verschuiving zien in de moderne privacy. Omdat camera’s tegenwoordig naadloos zijn geïntegreerd in alledaagse accessoires, kan een simpele zonnebril een opnameapparaat verbergen, waardoor mensen kwetsbaar worden voor onbedoelde wereldwijde blootstelling.
