In het kort

• Duizenden demonstranten in Brno kwamen in conflict met Sudeten-Duitsers door historische grieven.
• Voormalig president Zeman bracht de bijeenkomst in verband met het nazisme en riep kiezers op om de aanhangers ervan af te wijzen.
• Diplomaten en voorstanders van verzoening streven ernaar deze spanningen te vervangen door wederzijds respect.

In de Tsjechse stad Brno leidde een bijeenkomst van Sudeten-Duitsers tot grote onrust, waarbij minstens vierduizend demonstranten op de been kwamen. Het protest dat gecoördineerd door een groep genaamd ‘Verdediging van de Natie 2’, een verwijzing naar een anti-nazibeweging van officieren uit 1939, vond plaats in het stadscentrum. Ondertussen werd de bijeenkomst van de Sudeten-Duitsers gehouden in een afgesloten tentoonstellingsruimte op ongeveer twee kilometer afstand. Dat meldt TVP Info.

Zeman veroordeelt de bijeenkomst

De voormalige Tsjechische president Miloš Zeman sprak de demonstranten toe en stelde dat de Sudeten-Duitse beweging fundamenteel verbonden was met het nazisme en zich consequent tegen de Tsjechische nationale belangen heeft verzet. Hij haalde verkiezingspatronen uit het interbellum aan als bewijs en beschreef de locatie van het evenement in Brno als een gruweldaad. Zeman drong er bij het publiek op aan om bij de komende verkiezingen alle politieke kandidaten af te wijzen die het organiseren van dit congres steunden.

Politici versterkten de kritiek nog verder. Zo diende Kateryna Konečná, Europarlementariër van de Communistische Partij van Bohemen en Moravië, een symbolisch wetsvoorstel in voor schadevergoeding wegens de Duitse bezetting. Hiermee plaatste zij vraagtekens bij het idee van verzoening. Eveneens beweerden leden van de partij Vrijheid en Directe Democratie dat de Sudeten-Duitsers het wettelijke kader van Tsjechië aanvochten. Daarnaast stelden zij dat de bezoekers ook de Tsjechische soevereiniteit uitdaagden. Ondertussen uitten sommige demonstranten hun woede met slogans. Zo eisten zij dat de bezoekers naar het Reich zouden terugkeren.

Oproepen tot diplomatiek respect

Daarentegen brachten de leiders van Duitsland en Tsjechië, Frank-Walter Steinmeier en Petr Pavel, via de telefoon een gezamenlijke verklaring uit. Ze vertelden over de kracht van de huidige bilaterale banden en spraken de hoop uit dat de bijeenkomsten in Brno in wederzijds respect en partnerschap zouden verlopen, als eerbetoon aan de weg naar verzoening na een donker historisch tijdperk.

Tijdens de eerste dag van het congres sprak de Beierse minister-president Markus Söder over het historische belang van de uitnodiging naar Brno. Hij erkende het leed aan beide kanten en noemde zowel de gruweldaden van het naziregime als de daaropvolgende verdrijvingen. Söder, die de regio vertegenwoordigt die de meeste Sudetenvluchtelingen opnam, nodigde de Tsjechen uit om de volgende bijeenkomst in München bij te wonen.

Erfenis van verzoening

Een belangrijk moment van het evenement was de uitreiking van de Karel IV-prijs aan de 90-jarige Milan Uhde. Ondanks het verlies van 18 familieleden tijdens de oorlog is de voormalige dissident en parlementsvoorzitter een fervent voorstander van Duits-Tsjechische verzoening gebleven.

De spanning rond het evenement komt voort uit een gewelddadige historische herinnering. Eind mei, kort na de Tweede Wereldoorlog, werden ongeveer 19.500 Duitsers tijdens ‘wilde verdrijvingen’ uit Brno verdreven. Historici schatten dat ongeveer 1.700 mensen omkwamen tijdens deze gedwongen marsen, hoewel Sudeten-Duitse bronnen suggereren dat het aantal slachtoffers nog hoger lag.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief