In het kort

• Vapen veroorzaakt ernstig ademhalingsfalen en levenslange chronische aandoeningen bij jongeren.
• Door onderrapportage van gegevens wordt de ware omvang van deze escalerende gezondheidscrisis verdoezeld.
• Artsen dringen aan op strengere regels om blijvende orgaan- en psychische schade te voorkomen.

Medische professionals zien een sterke stijging in gezondheidsproblemen die verband houden met vapen, waarbij sommige patiënten zelfs in het ziekenhuis moeten worden opgenomen. De jongste persoon die bij het nationale monitoringsysteem is gemeld, was pas 13 jaar oud.

Dit monitoringsproject, een samenwerking tussen het RIVM en de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), registreert gevallen waarbij artsen denken dat er een duidelijk of waarschijnlijk verband is tussen vapen en de klachten van de patiënt.

Stijgend aantal gevallen

Recente gegevens wijzen op een zorgwekkende trend. Terwijl er in 2024 en 2025 samen 34 gevallen werden gemeld, zijn er dit jaar alleen al 24 meldingen binnengekomen. Kinderlongarts Marije van den Beukel, die heeft meegeholpen aan het opzetten van het register, merkt op dat deze cijfers waarschijnlijk een te rooskleurig beeld geven van de werkelijke omvang van de crisis.

Omdat niet alle zorgverleners momenteel gevallen melden, wordt verwacht dat het werkelijke aantal getroffen personen aanzienlijk hoger ligt.

Ernstige gevolgen voor de gezondheid

De ernst van deze gezondheidsproblemen is alarmerender dan eerder werd aangenomen. Van de 24 recent gemelde gevallen hadden vijf patiënten intensieve zorg nodig, en bij vijf anderen zijn levenslange chronische aandoeningen ontstaan.

Naast lichamelijke achteruitgang zien artsen ook een toename van psychische problemen bij jongeren, zoals leerproblemen en depressies.

Uitdagingen bij de diagnose

De diagnose vormt een grote uitdaging. Omdat artsen de symptomen bij tieners niet altijd meteen koppelen aan nicotinegebruik, missen ze soms de echte oorzaak. Van den Beukel noemt het voorbeeld van een student bij wie extreme misselijkheid pas na uitgebreid medisch onderzoek in verband komt met vapen.

Dit wijst op de opkomst van een nieuw klinisch patroon dat artsen nog niet helemaal begrijpen, wat de dringende noodzaak laat zien van verder onderzoek naar behandelmethoden en de specifieke effecten van nicotine.

Oproep tot strengere regelgeving

Gezien de risico’s pleit Van den Beukel voor een totaalverbod op e-sigaretten, met het argument dat ze geen gezondheidsvoordelen bieden. Als alternatief stelt ze voor om de toegang strikt te beperken tot volwassenen boven de 18 jaar om minderjarigen te beschermen.

Ze waarschuwt dat de gevaren veel verder reiken dan ademhalingsproblemen en mogelijk orgaanschade, hartkloppingen en psychische crises kunnen veroorzaken.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief