In het kort

• Donald Tusk geeft de aanleg van de pijpleidingen meer de schuld dan hun vernieling.
• Duitsland gaat op zoek naar Oekraïense staatsburgers in verband met de sabotageaanvallen van 2022.
• Onderzoekers weten nog niet zeker of de Oekraïense regering achter de explosies zat.

Donald Tusk, de premier van Polen, heeft gezegd dat de aandacht moet blijven liggen op de verkeerde beslissing om de Nord Stream-pijpleidingen aan te leggen, in plaats van op de mensen die verantwoordelijk zijn voor de vernieling ervan. Hij stelde dat de echte schande ligt bij degenen die de infrastructuur hebben ontwikkeld om Russisch gas rechtstreeks naar Duitsland te leveren, en sprak zich uit tegen de vervolging van degenen die het systeem hebben uitgeschakeld. Dit standpunt sluit aan bij het historische verzet van Polen tegen het project, aangezien Warschau al lang volhoudt dat Nord Stream 2 doorvoerlanden in Midden- en Oost-Europa, zoals Oekraïne en Polen, buitenspel zet en tegelijkertijd de afhankelijkheid van het continent van Russische energie vergroot. Dat meldt TVP World.

Juridische stappen en hoofdverdachten

De juridische situatie is verscherpt na Duitse pogingen om de saboteurs van de explosies in de Oostzee in september 2022 te identificeren. Een Oekraïense burger, Vladimir Z., is onlangs in Pula, Kroatië, aangehouden op basis van een Duits arrestatiebevel. De autoriteiten omschrijven hem als een professionele duiker die naar verluidt deel uitmaakte van een team onder leiding van Serhiy K., een voormalig Oekraïens militair. Onderzoekers denken dat de groep een zeilboot gebruikte om explosieven te plaatsen in de buurt van Bornholm, een Deens eiland. Terwijl Vladimir Z. wacht op een rechterlijke uitspraak over zijn uitlevering, is Serhiy K. eind 2025 al overgebracht van Italië naar Duitsland. Halverwege 2026 werden er meerdere aanklachten tegen K. ingediend, waaronder de vernieling van openbare infrastructuur en medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden, hoewel hij volhoudt dat hij onschuldig is.

Vraag of de staat erbij betrokken was

Hoewel Duitse openbare aanklagers suggereren dat deze personen mogelijk onder leiding van de Oekraïense regering hebben gehandeld, zijn dergelijke beweringen niet bewezen. Oekraïense functionarissen hebben deze beschuldigingen weerlegd en verklaard dat hun interne onderzoeken geen bewijs hebben opgeleverd voor staatssteun.

Tijdlijn van de sabotage

De sabotage vond plaats op 26 september 2022 en veroorzaakte ernstige schade aan drie van de vier pijpleidingen in het Nord Stream-netwerk. Hoewel Nord Stream 1 voorheen een belangrijke energieader was, was Rusland kort voor de aanslagen gestopt met het gebruik ervan. Nord Stream 2 is daarentegen nooit in gebruik genomen nadat Duitsland het certificeringsproces begin 2022 stopzette, wat samenviel met de invasie van Oekraïne.

Diplomatieke spanningen en uiteenlopende standpunten

Hoewel Zweden en Denemarken hun onderzoeken hebben afgerond zonder verdachten te noemen, zet Duitsland zijn strafrechtelijke vervolging voort. Het onderzoek heeft een diplomatieke breuk aan het licht gebracht: Berlijn is vastbesloten de daders van de infrastructuuraanval ter verantwoording te roepen, terwijl Warschau de pijpleidingen ziet als een strategische mislukking die de energiezekerheid van buurlanden in gevaar heeft gebracht.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief