In het kort
- Rusland heeft de persaccreditatie ingetrokken van Geert Groot Koerkamp, een Nederlandse journalist die al meer dan drie decennia in Moskou woont.
- Dit besluit volgde op de uitzetting van een Russische correspondent uit Nederland, wat neerkomt op een vergeldingsmaatregel.
- Door deze intrekking zijn er geen journalisten meer in Rusland die onafhankelijke verslaggeving aan het publiek kunnen bieden.
De Russische regering heeft de persaccreditatie van Geert Groot Koerkamp, correspondent voor de Nederlandse omroep NOS, ingetrokken. Dit betekent dat hij niet langer als journalist in Rusland kan werken, hoewel hij wel in het land mag blijven wonen. Koerkamp was al meer dan dertig jaar gestationeerd in Moskou en schreef ook voor publicaties als De Volkskrant en de Vlaamse VRT.
Eerder deze week doken er berichten op dat een Nederlandse journalist uit Rusland zou worden uitgezet. Het lijkt er echter op dat Groot Koerkamp voorlopig niet wordt uitgezet. De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de uitzetting van een correspondent van het Russische staatspersbureau RIA Novosti door Nederland als reden voor hun besluit.
Bezorgdheid over intrekking accreditatie
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft haar diepe bezorgdheid geuit over de intrekking van de accreditatie van Groot Koerkamp. Ze beschouwt dit als een groot verlies voor de onafhankelijke berichtgeving over Rusland. NVJ-secretaris Thomas Bruning verklaarde dat ze samen met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken een formeel protest zouden indienen.
Hij erkende echter dat het onwaarschijnlijk was dat het besluit zou worden teruggedraaid. Bruning stelde dat het publiek het meest te lijden heeft onder deze ontwikkeling.
Verlies van onafhankelijke berichtgeving
Nu Groot Koerkamp is weggestuurd, zijn er geen journalisten meer over die onafhankelijk verslag kunnen doen vanuit Rusland. Bruning betreurde dat het publiek hierdoor volledig wordt blootgesteld aan Russische propaganda. Hij wijst op het belang van evenwichtige berichtgeving, vooral in tijden van oorlog, wat nu onmogelijk is geworden. Bruning had verder kritiek op de Russische regering omdat die een ongezond klimaat voor de persvrijheid creëert en merkte op dat pogingen achter de schermen om het besluit ongedaan te maken, niet zijn geslaagd.
De druk op de persvrijheid in Rusland is toegenomen sinds het begin van de invasie van Oekraïne in 2022. Verschillende Nederlandse media hebben hun correspondenten om veiligheidsredenen uit het land teruggetrokken. Met name NOS-correspondente Iris de Graaf koos ervoor om in 2023 te vertrekken vanwege veiligheidszorgen. Eerder dat jaar besloot Moskou Eva Hartog uit te zetten. Zij had geschreven voor publicaties als Politico Europe en De Groene Amsterdammer.