In het kort
- De Europese Unie wil meer controle over haar betalingssystemen door middel van zowel publieke als private initiatieven.
- De digitale euro, een stabiele en betrouwbare munt ondersteund door de ECB, kampt met trage wetgevende vooruitgang.
- Oplossingen uit de privésector, zoals Wero, zijn al operationeel in verschillende Europese landen en bieden een potentieel alternatief voor de Amerikaanse betalingsinfrastructuur.
De Europese Unie wil meer controle over haar betalingssystemen, omdat ze zich zorgen maakt over de afhankelijkheid van Amerikaanse infrastructuur zoals Visa en Mastercard. Deze ambitie heeft geleid tot een tweeledige strategie: een publiek initiatief in de vorm van de digitale euro, een digitale valuta van de centrale bank uitgegeven door de Europese Centrale Bank, en een initiatief van de privésector, zoals account-to-account-betalingsnetwerken zoals Wero, gesteund door grote Europese banken. Dat meldt Euronews.
Stabiel en betrouwbaar digitaal contant geld
De digitale euro zou, in tegenstelling tot cryptovaluta’s zoals Bitcoin, een stabiele en betrouwbare vorm van digitaal contant geld zijn, rechtstreeks ondersteund door de ECB en wettig betaalmiddel. Het Eurosysteem plant een proeffase eind 2027, in afwachting van de goedkeuring van de nodige EU-wetgeving.
Het wetgevingsproces verloopt echter traag. Ondanks het voorstel van de Europese Commissie in 2023 moet het Europees Parlement nog overeenstemming bereiken over een onderhandelingspositie. De discussies gaan vooral over de functionaliteit van de digitale euro, waarbij sommigen pleiten voor een ‘offline first’-ontwerp, wat het volledige potentieel ervan mogelijk zou beperken.
Onderscheidende kwesties in het ecosysteem
Deskundigen zoals Judith Arnal van CEPS en Real Instituto Elcano waarschuwen ervoor om verschillende kwesties binnen het ecosysteem van retailbetalingen niet door elkaar te halen. Visa en Mastercard domineren de schemalagen, terwijl in de EU gevestigde bedrijven de verwerking en acquisitie verzorgen. Digitale portemonnees zoals Apple Pay en Google Pay zijn weliswaar handig, maar brengen andere uitdagingen met zich mee op het gebied van concurrentie dan op het gebied van soevereiniteit.
Vooruitgang in de privésector
Ondertussen boekt de privésector al flinke vooruitgang. Wero, gelanceerd door het European Payments Initiative, is actief in verschillende Europese landen en heeft plannen om de interoperabiliteit over het hele continent uit te breiden.
Het succes van elk Europees alternatief voor betalingen hangt af van een paar dingen: kosteneffectiviteit voor handelaren, een naadloze gebruikerservaring, goede fraudepreventie en effectieve mechanismen voor geschillenbeslechting.
Gelaagde aanpak voor effectiviteit
Uiteindelijk zou een gelaagde aanpak, waarbij publieke en private initiatieven worden gecombineerd, wel eens het meest effectief kunnen zijn. Wero zou binnenlandse en Europese transacties kunnen afhandelen, terwijl Visa en Mastercard internationale betalingen zouden kunnen blijven faciliteren. De digitale euro, gesteund door de ECB, zou kunnen dienen als een publiek vangnet, waardoor de algehele veerkracht van het Europese betalingsecosysteem wordt versterkt.