In het kort
- Mojtaba Khamenei, zoon van wijlen ayatollah Ali Khamenei, wordt de nieuwe opperste leider van Iran.
- Mojtaba heeft veel steun van de Islamitische Revolutionaire Garde en staat bekend om het onderdrukken van afwijkende meningen.
- Deze keuze laat zien dat Iran vasthoudt aan een harde lijn en verzoening met het Westen afwijst.
De Iraanse elite heeft Mojtaba Khamenei, de zoon van wijlen ayatollah Ali Khamenei, gekozen als de nieuwe opperste leider van Iran. Mojtaba staat bekend als een hardliner, mogelijk nog conservatiever dan zijn vader, die een rol speelde bij het onderdrukken van de protesten in 2009. Deze keuze laat zien dat Iran niet van plan is om toenadering te zoeken tot de Verenigde Staten.
Steun
Het besluit is genomen door de Iraanse Raad van Deskundigen, die Mojtaba zijn vader zal zien opvolgen als de hoogste religieuze en politieke autoriteit van het land. Mojtaba geniet aanzienlijke steun van de Islamitische Revolutionaire Garde, een machtige militaire en paramilitaire macht met een alomtegenwoordige rol in de Iraanse economie. De Garde speelde een belangrijke rol bij het onderdrukken van de protesten in januari, die naar schatting aan minstens 30.000 mensen het leven hebben gekost.
Geschiedenis
Mojtaba’s reputatie gaat hem voor. Hij werd geboren in 1969, studeerde theologie en vocht op 17-jarige leeftijd in de oorlog tussen Iran en Irak. Zijn politieke invloed kwam naar voren tijdens de presidentsverkiezingen van 1997, toen de kandidaat die de voorkeur had van Ali Khamenei slechts 25 procent van de stemmen kreeg. Mojtaba nam toen een leidende rol op zich bij het herstructureren van de instellingen van het land om deze beter af te stemmen op de ideologie van het regime.
Hij speelde ook een belangrijke rol bij het onderdrukken van de massale protesten van 2009, die waren uitgebroken naar aanleiding van beschuldigingen van corruptie tijdens de presidentsverkiezingen die door Mahmoud Ahmadinejad waren gewonnen. De demonstraties leidden tot talrijke slachtoffers en duizenden arrestaties. In 2022 kreeg Mojtaba de titel van ayatollah, waardoor zijn positie binnen het regime nog sterker werd. Sindsdien heeft hij deelgenomen aan belangrijke politieke bijeenkomsten, toezicht gehouden op de Iraanse staatsomroep en het financiële imperium van zijn vader beheerd.
Boodschap aan Westen
De benoeming van Mojtaba tot Opperste Leider is een duidelijke boodschap aan het Westen, vooral aan de Verenigde Staten en Israël, dat het Iraanse regime niet bereid is tot compromissen of verzoening. Maha Yahya, onderzoeker bij het Carnegie Middle East Center, beschrijft Mojtaba als een fervent hardliner die misschien nog conservatiever is dan zijn vader.
Yahya denkt dat deze keuze laat zien dat het regime aan de macht kan blijven. Het is nog even afwachten hoe de VS en Israël zullen reageren op de benoeming van Mojtaba. Israël heeft bijvoorbeeld al gezegd dat Mojtaba een doelwit is voor toekomstige militaire aanvallen, volgens de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar.