In het kort
- De EU moet de vredesonderhandelingen met Rusland leiden om haar financiële belangen te beschermen.
- Afzonderlijke bondgenoten moeten de veiligheidsgaranties voor Oekraïne los van de EU regelen.
- Europese leiders eisen sterkere handelsbescherming tegen Chinese staatssubsidies.
Na de openingsdag van de top in Brussel zei de Belgische premier Bart De Wever dat de Europese Unie actief betrokken moet zijn bij alle vredesbesprekingen met Rusland die de belangen van de EU raken. Hoewel hij erkende dat president Vladimir Poetin op dit moment niet geïnteresseerd lijkt in een haalbare of duurzame oplossing voor het conflict in Oekraïne, bespraken de EU‑leiders donderdagavond het mogelijke kader voor toekomstige gesprekken. Dat meldt Belga.
Institutioneel leiderschap en strategische rollen
De Wever stelde dat onderhandelingen over de EU uitsluitend door institutionele vertegenwoordigers moeten worden geleid, waarbij hij specifiek Antonio Costa, voorzitter van de Europese Raad, noemde. Hij maakte duidelijk dat er geen algemene overeenstemming is onder de lidstaten om een externe partij aan te wijzen als woordvoerder van de EU in Moskou.
Hij wees erop dat, aangezien de EU gezamenlijk financiële sancties en bevroren activa van de Russische centrale bank beheert, de EU een formele rol moet blijven spelen in die besprekingen. Daarentegen stelde hij dat veiligheidsgaranties voor Oekraïne onder de bevoegdheid van individuele landen vallen, en stelde hij voor dat een groep belangrijke bondgenoten – waaronder het VK, Duitsland en Frankrijk – deze „coalitie van bereidwilligen“ zou kunnen vertegenwoordigen.
Afstemming op Oekraïense belangen
De premier vertelde ook dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens een ontmoeting voorafgaand aan de top had aangegeven dat hij graag zou zien dat Europa meedoet aan de onderhandelingen om de belangen van de regio te waarborgen.
De Wever merkte op dat deze gezamenlijke doelstelling de algemene strategische positie van Zelensky versterkt.
Handelsonevenwichtigheden met China aanpakken
De eerste dag van de top werd afgesloten met aandacht voor de handelsonevenwichtigheid met China. Europese leiders bekritiseerden de Chinese regering omdat die staatssubsidies gebruikt om overproductie te stimuleren, wat heeft geleid tot een toestroom van goedkope goederen op de Europese markten. Terwijl ze streefden naar een productieve dialoog, drongen de functionarissen er bij de Commissie op aan om robuustere mechanismen te ontwikkelen om de handel te beschermen. Ze gaven verder toe dat de EU haar handelspartnerschappen moet diversifiëren en haar eigen interne economische efficiëntie moet verbeteren.
De top loopt vrijdag ten einde, met een slotzitting die draait om het vaststellen van de meerjarenbegroting van de EU voor de periode 2028 tot en met 2034.
