In het kort
- Online haatzaaiende uitlatingen in Spanje namen enorm toe na de massale aankomst van migranten in Ceuta.
- Ontmenselijkende retoriek en bedreigingen waren het meest agressief gericht tegen Noord-Afrikanen en moslims.
- Socialemediaplatforms laten wisselend succes zien bij het modereren, waarbij YouTube achterblijft bij X.
Uit gegevens van het Spaanse Observatorium voor Racisme en Xenofobie (OBERAXE) blijkt dat de online vijandigheid sterk is toegenomen na de komst van zo’n 80.000 migranten in Ceuta eind juli. Alleen al op 30 en 31 juli werden bijna 9.600 gevallen van haatzaaiende uitlatingen vastgesteld. Deze piek droeg bij aan een bredere stijgende trend voor de maand, waarbij het totale aantal haatberichten opliep tot 57.406, tegenover 40.800 in juni.
Belangrijkste doelwitten en terugkerende thema’s
Het grootste deel van dit online misbruik was gericht tegen mensen uit Noord-Afrika, die het doelwit waren van 68 procent van de geregistreerde berichten in juli. Andere doelgroepen waren migranten in het algemeen (19 procent), moslims (16 procent), mensen van Afrikaanse afkomst (10 procent) en Latijns-Amerikanen (7 procent). Uit de analyse blijkt dat bijna de helft van de inhoud draaide om openbare veiligheid, waarbij migratie vaak in verband werd gebracht met criminele activiteiten. Daarnaast leidde het WK voetbal tot een golf van xenofobe en islamofobe aanvallen op sporters en supporters, goed voor 34 procent van de berichten. Andere terugkerende thema’s waren migratiewetgeving (17 procent), seksueel geweld (5 procent) en terrorisme (4 procent).
Escalatie van retoriek en geweld
De gebruikte taal is opvallend hard. In 40 procent van de berichten gebruiken auteurs ontmenselijkende of vernederende retoriek. Daarnaast bevat 38 procent van de gedetecteerde content bedreigingen, terwijl 15 procent oproept tot de uitzetting van migranten en 4 procent expliciet aanzet tot geweld.
Moderatie en reactie van platforms
Ondanks de groei van haatzaaiende uitlatingen tonen socialemediabedrijven een lichte verbetering in hun moderatie. Ze verwijderen 12 procent van de door gebruikers gemelde berichten, waarvan 9 procent binnen één dag verdwijnt.
Het systeem van ‘betrouwbare melders’ werkt het best: 58 procent van hun meldingen leidt tot verwijdering. X haalt het hoogste verwijderingspercentage met 93 procent, gevolgd door TikTok (88 procent), Facebook (74 procent) en Instagram (71 procent). YouTube blijft achter: het verwijdert slechts 14 procent van de geïdentificeerde content.
