In het kort
- De meeste grote online winkels voldoen niet aan de wettelijke toegankelijkheidsnormen voor visueel gehandicapte gebruikers.
- Toezichthouders dreigen nu met boetes voor bedrijven die deze voorschriften negeren.
- Bedrijven moeten de gebruikerservaring in de praktijk voorrang geven boven technische checklists om volledige functionaliteit te garanderen.
Ondanks enige vooruitgang blijft online winkelen een grote uitdaging voor consumenten met een visuele beperking. Uit onderzoek van Level Level blijkt dat er weliswaar verbeteringen zijn doorgevoerd, maar dat de overgrote meerderheid van de 300 grootste online retailers nog steeds geen volledig toegankelijke ervaring biedt. Sterker nog: slechts twee grote webshops hebben hun platforms en apps volledig geoptimaliseerd voor deze doelgroep, ondanks dat de Europese wetgeving dit vereist. Dat meldt NOS.
Regelgeving en wettelijke verplichtingen
De Autoriteit Consumenten en Markten (ACM) heeft deze structurele tekortkoming aan de kaak gesteld. Uit een onderzoek in de winter onder honderd webwinkels blijkt dat meer dan de helft onoverkomelijke obstakels opwerpt voor gebruikers met een beperking. Martijn Ridderbos, bestuurslid bij de ACM, zegt dat het maken van een toegankelijke commerciële website een wettelijke verplichting is en geen optionele extra.
Om dit af te dwingen, geeft de ACM richtlijnen aan tien van de ergste overtreders. Over drie maanden volgt een nieuwe beoordeling, waarna bedrijven die zich niet aan de regels houden mogelijk een boete krijgen.
Menselijke kosten van digitale barrières
De persoonlijke impact van deze digitale barrières wordt geïllustreerd door Martine Baadenhuijsen, die afhankelijk is van schermlezers om op het web te navigeren. Ze beschrijft de ervaring als het navigeren door een „groot doolhof”, waar simpele taken zoals het checken van schoolcijfers of het beheren van je financiën heel vermoeiend kunnen zijn.
Veelvoorkomende ergernissen zijn bijvoorbeeld cookiebanners die je niet kunt wegklikken en een gebrek aan een duidelijke sitestructuur. Ze merkt op dat vage links, zoals ‘Lees meer’, geen context geven over waar de link naartoe leidt, en dat knoppen met afbeeldingen vaak geen beschrijvende alt-tekst hebben. Zo kan een hartje voor een verlanglijstje bijvoorbeeld worden voorgelezen als ‘hard’ of ‘hart’ in plaats van ‘toevoegen aan favorieten’, waardoor de gebruiker in de war raakt.
Technische checklists naar gebruikerservaring
Volgens de ACM ligt de kern van het probleem in de manier waarop bedrijven deze updates aanpakken. Ridderbos merkt op dat toegankelijkheid door ontwikkelaars vaak wordt gezien als een technische checklist in plaats van een vereiste voor de gebruikerservaring. Als een technicus zeven van de tien problemen oplost, beschouwt hij het project misschien als een succes; voor de eindgebruiker maken de overige drie obstakels het echter nog steeds onmogelijk om een aankoop af te ronden.
De ACM dringt er bij webwinkels op aan om verder te kijken dan technische oplossingen en praktische tests uit te voeren met echte gebruikers, om ervoor te zorgen dat hun webwinkels echt voor iedereen goed werken.
