In het kort

• Ernstige hittegolven in heel West-Europa eisen meerdere slachtoffers en leiden tot noodwaarschuwingen.
• De opwarming van de aarde en een blokkade van de straalstroom zorgen voor deze temperaturen, niet El Niño.
• Het smelten van het poolijs en minder aerosolvervuiling maken Europa kwetsbaarder voor extreme hitte.

West-Europa kampt momenteel met de derde grote hittegolf van het jaar, en de verzengende temperaturen zullen naar verwachting het hele weekend aanhouden. In Frankrijk hebben de autoriteiten voor meer dan de helft van de departementen op het vasteland een rood alarm afgegeven, waarbij het publiek wordt gewaarschuwd om directe blootstelling aan de zon te vermijden.

Wijdverspreide risico’s in heel Europa

Soortgelijke gevaren doen zich voor aan de andere kant van het Kanaal en in buurlanden. Het Britse Met Office heeft gewaarschuwd voor extreme hitte en hoge luchtvochtigheid in Wales en Zuid- en Midden-Engeland, met voorspellingen van pieken tot 39 graden.

Ondertussen kampt Duitsland met een verhoogd risico op bosbranden in het oosten en zuiden van het land, waarbij steden als Frankfurt en Stuttgart temperaturen van bijna 40 graden verwachten. Ook in België en Nederland flirten we met die grens van 40 graden.

De El Niño-theorie ontkracht

Hoewel de media deze crisis vaak aan El Niño toeschrijven, zeggen meteorologen dat die beweringen niet kloppen. Ioanna Vergini van WYF24 legt aan Euronews uit dat de Stille Oceaan zich momenteel niet in een krachtige El Niño-fase bevindt en dat het directe effect van het fenomeen op de Europese zomers minimaal is.

In plaats daarvan is de huidige hittegolf het gevolg van een blokkade van de straalstroom, versterkt door systematische, langdurige opwarming van de aarde. In deze context fungeert El Niño eerder als een meteorologische afleiding dan als de primaire oorzaak.

Klimaatverandering versus natuurlijke variabiliteit

Het onderscheid tussen tijdelijke natuurlijke cycli en blijvende klimaatverandering is cruciaal. Terwijl een El Niño-verschijnsel de wereldwijde temperaturen met ongeveer 0,2 graad kan doen stijgen, heeft door de mens veroorzaakte klimaatverandering de oppervlaktetemperaturen sinds het pre-industriële tijdperk met 1,3 tot 1,5 graden doen stijgen.

Deze basisopwarming betekent dat zelfs tijdens La Niña-fasen, die de planeet doorgaans afkoelen, de afgelopen jaren tot de warmste ooit gemeten behoren.

Factoren die de kwetsbaarheid van Europa vergroten

Bovendien wordt de kwetsbaarheid van Europa vergroot door de nabijheid van het Noordpoolgebied, de regio die wereldwijd het snelst opwarmt. Naarmate het ijs verdwijnt, absorbeert de aarde meer warmte in plaats van deze te weerkaatsen. En hoewel de vermindering van luchtvervuiling de volksgezondheid heeft verbeterd, heeft de daaruit voortvloeiende afname van aerosolen een verkoelende wolkenlaag weggenomen, waardoor de regio nog gevoeliger is geworden voor extreme hitte.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief