In het kort

• President Trump heeft met behulp van een verouderde handelswet invoerheffingen van 50 procent opgelegd op de meeste Canadese importproducten.
• Economen waarschuwen dat deze ‘nucleaire optie’ de wereldwijde stabiliteit bedreigt en de kosten voor consumenten opdrijft.
• Diplomatie blijft de enige manier om wederzijdse vergeldingsmaatregelen en verdere marktvolatiliteit te voorkomen.

President Donald Trump heeft invoerheffingen van 50 procent ingesteld op een breed scala aan Canadese importproducten, omdat hij beweert dat Canada Amerikaanse zuivel-, sterke drank- en automobielproducten oneerlijk heeft behandeld. Deze maatregel, die is doorgevoerd via drie proclamaties op grond van artikel 338 van de Trade Act van 1930, richt zich op producten die voorheen onder de USMCA vielen, maar die de VS niet wilden verlengen. Slechts een paar categorieën, waaronder kritieke mineralen, vis, potas en energieproducten, zijn vrijgesteld van deze heffingen.

Rechtvaardiging en economische onrust

Een regeringsfunctionaris, die anoniem sprak, rechtvaardigde de maatregel door te beweren dat Canada ter verantwoording moet worden geroepen voor het nemen van vergeldingsmaatregelen tegen eerdere Amerikaanse invoerheffingen. Dit beroep op een verouderde wet uit het tijdperk van de Grote Depressie heeft bij economen voor onrust gezorgd; Scott Lincicome van het Cato Institute omschreef het gebruik van artikel 338 als een ‘nucleaire optie’ die wereldwijde economische instabiliteit zou kunnen veroorzaken doordat deze mogelijk ook op andere handelspartners wordt toegepast.

Diplomatieke ruimte en binnenlandse reacties

Het Witte Huis heeft een termijn van 30 dagen gegeven voordat de invoerheffingen van kracht worden, waardoor er nog een klein beetje ruimte is voor diplomatie. De Canadese premier Mark Carney gaf aan bereid te zijn om te onderhandelen, verduidelijkte het belang van eerlijke handel en merkte op dat deze geschillen de kosten voor gezinnen in beide landen opdrijven. Daarentegen pleitte Doug Ford, premier van Ontario, voor een vergeldingsmaatregel, waarbij hij voorstelde dat Canada de Amerikaanse invoerheffingen dollar voor dollar zou moeten evenaren. Ook bedrijfsleiders zoals Candace Laing van de Canadese Kamer van Koophandel en Chris Swonger van de Distilled Spirits Council of the United States hebben beide regeringen aangespoord om tot een akkoord te komen om verdere economische schade te voorkomen.

Politieke risico’s en juridische beperkingen

Politiek gezien komen deze invoerheffingen op een riskant moment voor president Trump, vlak voor de tussentijdse verkiezingen in november. Eerdere pogingen om invoerbelastingen te verhogen zorgden voor onrust op de markt en zorgen over een recessie. Bovendien heeft het Hooggerechtshof onlangs zijn bevoegdheid beperkt om economische noodtoestanden af te kondigen als rechtvaardiging voor invoerheffingen, waardoor de regering gedwongen is om alternatieve juridische wegen te zoeken. Critici, waaronder congreslid Suzan DelBene, zeggen dat deze heffingen gewoon doorberekend worden aan de consument, waardoor de prijzen voor Amerikaanse gezinnen stijgen en er mogelijk vergeldingsmaatregelen tegen Amerikaanse industrieën volgen. Dit druist in tegen Trumps campagnebeloften om de kosten te verlagen, aangezien de inflatie tijdens zijn ambtstermijn is gestegen, deels door handelsconflicten en spanningen met Iran.

Persoonlijke wrijving en structureel conflict

De wrijving tussen de twee leiders is zowel heel persoonlijk als structureel. Trump noemde specifiek het Canadese tarief van 25 procent op bepaalde Amerikaanse auto’s en provinciale verboden op Amerikaanse alcohol als belangrijkste knelpunten, hoewel dit grotendeels reacties waren op Trumps eigen tarieven in verband met de smokkel van fentanyl. Hij blijft ook in conflict met Canada over de toegang tot de zuivelmarkt. De relatie tussen Trump en premier Carney blijft gespannen; Carney heeft eerder kritiek geuit op het gebruik van economische dwang door machtige landen, terwijl Trump heeft beweerd dat de welvaart van Canada afhankelijk is van de Verenigde Staten. Daarnaast heeft de regering overwogen om Canada verdere sancties op te leggen, daarbij verwijzend naar de impact van de Canadese bosbranden op de luchtkwaliteit in de VS.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief