In het kort

• Christopher Nolans The Odyssey belicht het raakvlak tussen PTSS en moreel letsel.
• Odysseus is een voorbeeld van een psychologische ineenstorting, veroorzaakt door schuldgevoelens en een verwoeste moraal.
• Moderne IOK-therapie helpt veteranen hun schaamte te overwinnen door zichzelf te vergeven.

Het wereldwijde succes van Christopher Nolans verfilming van The Odyssey, die bijna een miljard dollar heeft opgebracht, heeft een flinke discussie op gang gebracht over de ethische thema’s in de film. Dat meldt Psychology Today.

Twee vormen van psychisch trauma

Dr. Amy Badura-Brack, een specialist in PTSS die militaire veteranen behandelt, stelt dat het oude epos van Homerus een vroege literaire illustratie is van zowel posttraumatische stressstoornis als moreel letsel. Terwijl PTSS een psychische aandoening is die ontstaat door het meemaken of zien van een trauma, treedt moreel letsel op wanneer iemands innerlijke gevoel voor goed en kwaad wordt vernietigd door zijn eigen daden, het niet ingrijpen of de gruweldaden waarvan hij getuige is geweest. Hoewel deze twee aandoeningen los van elkaar kunnen bestaan, komen ze vaak samen voor.

Psychologische worsteling van Odysseus

In het verhaal van Odysseus zijn deze twee psychologische lasten nauw met elkaar verweven. De hoofdpersoon beleeft een diepe morele crisis nadat hij de heilige wetten van gastvrijheid, vastgesteld door Zeus, heeft overtreden. Bovendien leidt zijn toevlucht tot listigheid om de overwinning in de oorlog veilig te stellen tot een psychologische ineenstorting tijdens zijn terugreis, gekenmerkt door gevoelens van leegte, intense schuld en een overweldigend gevoel van schaamte.

Moderne benaderingen van moreel herstel

Omdat moderne mensen geen toegang hebben tot mythologische figuren zoals Calypso om hun herstel te bevorderen, moeten ze vertrouwen op hun innerlijke psychologische kracht om hopeloosheid te overwinnen. Een voorbeeld hiervan is de ‘Impact of Killing’-therapie (IOK), ontwikkeld in 2022. Deze cognitief-gedragstherapeutische aanpak helpt veteranen om negatieve zelfbeelden – zoals de overtuiging dat ze van nature slecht zijn of terecht lijden – onder ogen te zien, door te benadrukken hoe belangrijk het is om jezelf te vergeven.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief