In het kort

• Nieuwe EU-wetten zorgen ervoor dat reizigers vanaf medio 2027 makkelijker compensatie krijgen en dat de prijzen duidelijker zijn.
• Luchtvaartmaatschappijen moeten passagiers proactief informeren over hun rechten en claims binnen 30 dagen afhandelen.
• Strengere regels voor omboekingen zorgen voor sneller alternatief vervoer of flinke boetes.

Vanaf medio 2027 profiteren reizigers binnen de Europese Unie van betere wettelijke bescherming dankzij een gezamenlijke overeenkomst tussen de Europese Raad en het Parlement. Deze aanpassing is het resultaat van tien jaar overleg, omdat wetgevers het eerder niet eens konden worden over de mate waarin passagiers beschermd moesten worden. Het uiteindelijke compromis zorgt ervoor dat de bescherming bij vluchtverstoringen stevig blijft, terwijl er strengere eisen worden gesteld aan prijstransparantie, terugbetalingsmethoden en het verbod op boetes voor ‘no-show’-vluchten. Dat meldt Euronews.

Tekortkomingen van eerdere regelgeving aanpakken

De noodzaak van deze aanpassingen komt voort uit de inefficiëntie van Verordening (EG) nr. 261, die al sinds 2004 van kracht is. Hoewel die wet in theorie sterke rechten bood, was de daadwerkelijke handhaving slecht. Veel reizigers wisten nog steeds niet waar ze recht op hadden, en degenen die dat wel wisten, werden vaak geconfronteerd met ontmoedigende bureaucratische hindernissen en ondoorzichtige websites van luchtvaartmaatschappijen. Uit gegevens blijkt dat er een enorme kloof bestaat tussen wie er recht op heeft en wat er daadwerkelijk wordt uitbetaald; zo vraagt een aanzienlijk deel van de passagiers nooit compensatie aan, waardoor miljarden euro’s aan onbetaalde gelden bij de luchtvaartmaatschappijen blijven liggen. Bovendien maakten luchtvaartmaatschappijen vaak gebruik van vage definities van ‘buitengewone omstandigheden’ om betalingen te ontlopen, terwijl nationale toezichthouders er niet in slaagden om consistent toezicht te houden.

Behoud van belangrijkste rechten van passagiers

De belangrijkste bestaande rechten blijven gelden. Reizigers behouden recht op compensatie bij instapweigering, annuleringen minder dan twee weken voor vertrek en vertragingen van meer dan drie uur. De compensatie blijft afhangen van de vliegafstand en bedraagt 250 tot 600 euro. Ook het recht op eten, drinken en hotelaccommodatie bij langdurige verstoringen blijft bestaan. De nieuwe regels veranderen vooral de manier waarop reizigers hun vergoeding krijgen, zodat zij die gemakkelijker kunnen opeisen.

Prioriteit voor transparantie en waardigheid

Het nieuwe kader legt sterk de nadruk op waardigheid en transparantie. Luchtvaartmaatschappijen zijn nu verplicht om passagiers proactief te informeren over hun rechten en de specifieke oorzaak van een verstoring. Binnen vier dagen moeten luchtvaartmaatschappijen elektronische instructies verstrekken over hoe je via gestandaardiseerde EU-formulieren compensatie kunt aanvragen. Bedrijven hebben vervolgens 30 dagen de tijd om de claim uit te betalen of een gedetailleerde motivering te geven voor de afwijzing ervan. Andere voordelen voor consumenten zijn onder meer een terugbetalingsgarantie van zeven dagen voor boekingen via derden, het afschaffen van kosten voor naamswijzigingen of afgedrukte instapkaarten, en de garantie dat kinderen of passagiers met beperkte mobiliteit zonder extra kosten naast hun begeleiders kunnen zitten.

Zorgen binnen sector

Vanuit het perspectief van de sector betekenen deze veranderingen een flinke operationele last. IATA heeft zijn bezorgdheid geuit dat de financiële gevolgen voor luchtvaartmaatschappijen zullen toenemen en dat de regels voorbijgaan aan structurele kwesties zoals het Europese luchtverkeersbeheer. Hoewel de nieuwe regels een gedetailleerdere lijst van ‘buitengewone omstandigheden’ bieden, vinden luchtvaartmaatschappijen dat cruciale veiligheidsgerelateerde technische storingen ten onrechte buiten deze categorie vallen. Daarnaast moeten luchtvaartmaatschappijen nu de kosten van een trolley in de oorspronkelijke ticketprijs opnemen om voor meer prijstransparantie te zorgen.

Strengere regels voor omboekingen en naleving

Bij een geannuleerde vlucht moeten luchtvaartmaatschappijen voortaan binnen drie uur het snelste alternatief regelen, of dat nu een vliegtuig, trein of bus is. Als de maatschappij dat niet doet, kunnen passagiers recht hebben op maximaal 400 procent van hun oorspronkelijke ticketprijs. Als je je niet aan deze regels houdt, krijg je sancties.

Ondanks de goedkeuring treden deze regels pas halverwege 2027 in werking. Tot die tijd blijft het oude, minder effectieve systeem van kracht. Hoewel sommigen vrezen dat luchtvaartmaatschappijen deze overgangsperiode zullen misbruiken om uitbetalingen te ontlopen, denken voorstanders dat de publieke druk veel maatschappijen zal dwingen om de nieuwe normen al vóór de officiële deadline in te voeren.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief