In het kort

• Criminelen komen terecht in belangrijke overheidsdiensten en maken de samenleving steeds zwakker.
• Overheden moeten zich vooral richten op het afpakken van crimineel geld en bezit.
• Syndicaten maken misbruik van kwetsbare jongeren en burgers in crisis om hun macht uit te breiden.

Een recent onderzoek van het Strategisch Kenniscentrum voor Misdaadbestrijding, in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, waarschuwt dat de georganiseerde misdaad steeds meer infiltreert in zowel lokale buurten als bestuurlijke besluitvormingsprocessen. Dat meldt NOS.

Criminele infiltratie groeit in verschillende sectoren

Er is sprake van een opkomst van een duale economie waarin illegale activiteiten diep verankerd raken in sectoren zoals de gezondheidszorg, horeca, detailhandel, transport en vastgoed. Het onderzoeksbureau vergelijkt deze infiltratie met “betonrot” en stelt dat criminele invloed op stille wijze de fundamenten van de samenleving aantast, met het risico op een “staat binnen een staat”.

Maatregelen om criminele invloed terug te dringen

Om de controle terug te winnen, stelt het centrum verschillende strategische maatregelen voor. Zo zouden gemeenten een voorkeursrecht kunnen krijgen bij de aankoop van vastgoed in bepaalde gebieden, zodat malafide investeerders en verhuurders worden geweerd. Ook moet het eenvoudiger worden om crimineel vermogen in beslag te nemen, zelfs zonder veroordeling, en moet beter worden opgetreden tegen het doorschuiven van ambtenaren met een dubieus verleden. Daarnaast vraagt het rapport meer aandacht voor het opsporen van cryptotransacties.

Zorgen over vertrouwen in overheid nemen toe

Het rapport stelt dat criminele netwerken zeer veerkrachtig zijn. 34 procent bestaat al langer dan tien jaar. Tegelijkertijd groeit de bezorgdheid over het afnemende vertrouwen in overheidsinstellingen. Daardoor zijn burgers minder geneigd om misdrijven te melden of regels te volgen. In sommige gevallen voorzien criminele groepen zelfs in basisbehoeften, zoals huisvesting, medicijnen en veiligheid. Hierdoor ontstaat afhankelijkheid. Een duidelijk voorbeeld deed zich voor na de overstromingen van 2023 in Valkenburg. Door vertraging in overheidssteun klopten ondernemers uit nood aan bij criminele netwerken. Die situatie werd vervolgens misbruikt. Ondernemers werden onder druk gezet voor witwaspraktijken, drugshandel en het aanbieden van schuilplaatsen.

Daarnaast waarschuwt het rapport dat jongeren steeds vaker worden gerekruteerd door criminele organisaties, omdat zij lichtere straffen riskeren. Via sociale media, vooral Snapchat, kunnen zij op grote schaal worden benaderd met “baan”-aanbiedingen, waardoor de rekrutering sneller en breder verloopt dan ooit tevoren.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief