In het kort

• Rusland leent Kazachstan 16,5 miljard dollar (14,03 miljard euro) om zijn eerste kerncentrale te bouwen.
• De Kazachse burgers hebben via een nationaal referendum ingestemd met de overstap naar kernenergie.
• Dit project versterkt de banden met Moskou, terwijl Kazachstan zijn wereldwijde allianties diversifieert.

Rusland heeft toegezegd Kazachstan een lening van 16,5 miljard dollar (14,03 miljard euro) te verstrekken om de ontwikkeling van de eerste kerncentrale van het land mogelijk te maken. Dat meldt Le Figaro. De overeenkomst werd gesloten tijdens een ontmoeting tussen Vladimir Poetin en Kassym-Jomart Toekajev. Het Russische staatsbedrijf Rosatom neemt de bouw voor zijn rekening. Dit enorme infrastructuurproject zal naar verwachting worden voltooid in de buurt van het Balkhashmeer.

Historische verschuiving in energiebeleid

De beslissing om civiele kernenergie te omarmen betekent een drastische ommezwaai in het nationale beleid van Kazachstan. Als voormalige Sovjetrepubliek heeft het land te maken gehad met grote radioactieve vervuiling. Dat kwam door de kernproeven van Moskou tijdens de Koude Oorlog. Hoewel het land zich na de onafhankelijkheid in 1991 decennialang tegen kernenergie verzette, zorgde de toenemende vervuiling uiteindelijk voor een koerswijziging. In oktober 2024 bleek uit een nationaal referendum dat 71 procent van de burgers de overstap naar kernenergie steunde.

De gekozen locatie voor de centrale is Ülken. Dat is een vissersdorp waar de Sovjet-Unie in 1984 al eens had geprobeerd een reactor te bouwen, maar dat plan toen had opgegeven. De huidige financiële steun van Rusland zal dit jarenlang stilgelegde project na jaren van planning eindelijk weer op gang brengen.

Project moet energiezekerheid van Kazachstan versterken

Strategisch gezien is dit project bedoeld om de energiezekerheid van Kazachstan te versterken en de bevolking en de industrie te voorzien van koolstofarme, betaalbare elektriciteit. President Tokayev stelde dat het partnerschap de technologische, educatieve en wetenschappelijke banden tussen de twee landen verder zou versterken. Ook Vladimir Poetin beschreef de samenwerking met Rosatom als een cruciaal gezamenlijk energie-initiatief.

Allianties met het Westen

Deze verdieping van de banden met Moskou vindt plaats op een moment dat Kazachstan actief op zoek is naar diversificatie van zijn internationale allianties. Het land heeft zijn diplomatieke banden met het Westen versterkt. Een voorbeeld daarvan is een strategische partnerschapsovereenkomst die in november 2024 werd ondertekend met de Franse president Emmanuel Macron. Bovendien heeft het land nauwe banden met de Verenigde Staten opgebouwd, wat blijkt uit de betrokkenheid van president Tokayev bij de vredesraad van Donald Trump en de positieve opmerkingen van de Amerikaanse ambassadeur over de sterke bilaterale banden.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief