In het kort

• Tegenstrijdige behoeften aan intimiteit komen vaak voort uit verschillende opvattingen over vertrouwen.
• Op bewijs gebaseerd vertrouwen steunt op bewezen betrouwbaarheid, terwijl op geloof gebaseerd vertrouwen te maken heeft met hoopvol geloof.
• Koppels overbruggen verschillen in onderlinge afhankelijkheid door in de loop van de tijd consistente patronen van betrouwbaarheid op te bouwen.

Veel mensen hebben onbewuste verwachtingen over de dynamiek in hun romantische relatie. Sommigen verlangen naar maximale intimiteit en constant samenzijn, terwijl anderen juist persoonlijke autonomie en tijd voor zichzelf belangrijk vinden, zelfs als ze samenwonen. Dat meldt Psychologytoday.

Hoewel mensen vaak aangetrokken worden tot partners met vergelijkbare behoeften, ontstaan er conflicten als een stel uiteenlopende ideeën heeft over gedeelde ruimte en intimiteit.

Worsteling om onderlinge afhankelijkheid

Neem bijvoorbeeld Helen en Chris, die al bijna een jaar een relatie hebben. Hoewel ze elkaar vaak zien, wonen ze nog apart. Als Helen voorstelt om te gaan samenwonen, verzet Chris zich daartegen en dringt hij erop aan dat ze haar eigen huurcontract verlengt. Dit verschil zorgt voor spanning, omdat Helen een mate van onderlinge afhankelijkheid wil die Chris nog niet kan omarmen.

Onderzoek door Lorne Campbell en Omar Camanto van de Universiteit van West-Ontario suggereert dat zulke conflicten hun oorsprong vinden in het concept van vertrouwen. Ze definiëren vertrouwen vanuit de invalshoeken van betrouwbaarheid en voorspelbaarheid, die de bouwstenen vormen voor emotionele nabijheid. Als partners het oneens zijn over de ideale mate van onderlinge afhankelijkheid, weerspiegelt dat vaak een verschil in hoe ze vertrouwen zien en ervaren.

Bewijs versus geloof

De onderzoekers stellen dat vertrouwen voortkomt uit twee verschillende bronnen: bewijs en geloof. Op bewijs gebaseerd vertrouwen is gebaseerd op waarneembare patronen en bewezen betrouwbaarheid, terwijl op geloof gebaseerd vertrouwen een hoopvol geloof in de kwaliteiten van je partner inhoudt, soms zonder dat daar daadwerkelijk bewijs voor is. In het geval van Helen en Chris zou de aarzeling van Chris kunnen voortkomen uit een algemeen gebrek aan vertrouwen of het onvermogen om zijn partner door een ‘betrouwbare’ bril te zien.

Generatieverschillen in vertrouwensindicatoren

Om deze dynamiek te analyseren, voerde het UWO-team twee onderzoeken uit met online deelnemers om vertrouwensindicatoren in te delen. Voorspelbaarheid heeft te maken met consistente gedragspatronen, en betrouwbaarheid gaat over een bewezen staat van dienst op het gebied van loyaliteit. Geloof daarentegen betekent je veilig voelen ondanks onzekerheid of je kwetsbaarheden delen zonder de uitkomst te kennen. Uit de bevindingen bleek een generatieverschuiving: jongere stellen leunen sterker op op geloof gebaseerd vertrouwen, terwijl oudere stellen hun zekerheid baseren op concreet bewijs. Dit suggereert dat vertrouwen zich in de loop van de tijd ontwikkelt van algemene aannames aan het begin van een relatie naar op bewijs gebaseerde zekerheid.

Individuele verschillen in deze patronen kunnen ook worden verklaard door de hechtingstheorie, die stelt dat iemands vermogen om te vertrouwen wordt gevormd door ervaringen uit de vroege kindertijd. Het is mogelijk dat Chris worstelt met een specifieke hechtingsstijl waardoor hij aarzelt om de onderlinge afhankelijkheid te vergroten, ook al geeft hij om Helen.

Kloof in relaties overbruggen

Uiteindelijk stellen de onderzoekers dat, hoewel vertrouwen aan het begin van een romance vanzelfsprekend is, het tijd kost om echte betrouwbaarheid op te bouwen. De wrijving in een relatie komt vaak niet voort uit een totaal gebrek aan vertrouwen, maar uit de manier waarop dat vertrouwen wordt overgebracht en in de praktijk gebracht. Om de kloof te overbruggen, zou Helen zich kunnen richten op de positieve signalen die Chris op andere gebieden van hun leven afgeeft. Tegelijkertijd heeft Chris misschien meer tijd en regelmatige geruststelling van Helen nodig om zich veilig te voelen. Door stabiliteit en geduld te tonen, kunnen koppels met verschillende opvattingen over onderlinge afhankelijkheid hun standpunten uiteindelijk op één lijn brengen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief