In het kort

• Gadi Eisenkot ontpopt zich als de belangrijkste uitdager van Benjamin Netanyahu voor de verkiezingen in oktober.
• In zijn verkiezingsprogramma staan een onafhankelijk onderzoek naar de inlichtingendiensten en verplichte algemene dienstplicht centraal.
• Kiezers geven steeds vaker de voorkeur aan het verantwoordelijke imago van Eisenkot boven het leiderschap van de huidige regering.

Met de Israëlische parlementsverkiezingen op 27 oktober in het vooruitzicht heeft voormalig legerleider Gadi Eisenkot zich gepositioneerd als de belangrijkste tegenstander van premier Benjamin Netanyahu. Deze verkiezingen vormen een cruciale toets voor het leiderschap van Netanyahu na de verwoestende aanvallen van Hamas op 7 oktober 2023. De publieke opinie lijkt te verschuiven: uit een peiling van Channel 12 blijkt dat Eisenkots nieuwe partij, Yashar, Likud zou kunnen inhalen met 23 verwachte zetels tegenover 22. Bovendien ziet 43 procent van de ondervraagden de 66-jarige Eisenkot als de meest geschikte kandidaat voor premier, terwijl Netanyahu op 34 procent staat. Dat meldt AFP.

Militaire achtergrond en politieke visie

Eisenkot, die van 2015 tot 2019 aan het hoofd stond van het Israëlische leger, is een van de belangrijkste bedenkers van de ‘Dahiya-doctrine’. Deze militaire strategie pleit voor het inzetten van overweldigende kracht tegen vijandelijke bevolkingscentra, zoals de bolwerken van Hezbollah in Libanon, vanuit de overtuiging dat strijders zich verschuilen tussen de burgerbevolking.

Zijn politieke programma draait om tien hoofddoelen die gericht zijn op het herstellen van de democratische integriteit, de nationale eenheid en de veiligheid. Opvallend is dat hij het idee van een Palestijnse staat heeft afgewezen als irrelevant in de huidige situatie.

Veiligheidshervormingen en de roep om verantwoording

Een hoeksteen van Eisenkots agenda is de oprichting van een onafhankelijke staatscommissie om de inlichtingenfouten rond de Hamas-invallen van 2023 te onderzoeken. Dit staat in schril contrast met het voorstel van Netanyahu voor een politiek benoemde commissie.

Daarnaast pleit Eisenkot voor een vernieuwd nationaal veiligheidskader, met daarin een controversieel mandaat voor algemene dienstplicht, waardoor ook Arabische burgers en ultraorthodoxe joden in dienst zouden moeten. Hij heeft Netanyahu scherp bekritiseerd omdat die vasthoudt aan coalitieafspraken waardoor Haredi-mannen tijdens een actief conflict hun militaire plicht kunnen ontlopen.

Burgerlijke vrijheden en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht

Naast veiligheid legt Eisenkot de nadruk op de bescherming van de pers, de bescherming van minderheden en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Hoewel zijn specifieke visie op het bredere Israëlisch-Palestijnse conflict vaag blijft, suggereren analisten dat zijn focus op de rechtsstaat een hard optreden tegen illegale nederzettingen en agressie door kolonisten impliceert.

Eisenkots persoonlijke achtergrond en houding onderscheiden hem van Netanyahu. Als kind van Marokkaanse immigranten uit een afgelegen regio heeft hij niet de elitaire afkomst van de huidige premier. Zijn bescheiden persoonlijkheid en persoonlijke tragedie – het verlies van zijn zoon en twee neefjes in Gaza – hebben hem veel publieke sympathie opgeleverd. Waarnemers merken op dat zijn ‘saaie’ maar verantwoordelijke imago sterk aanslaat bij de midden- en hogere middenklasse.

Weg naar politieke overwinning

Hoewel andere figuren zoals Naftali Bennett en Yair Lapid nog steeds in de race zijn, missen ze op dit moment het momentum van Eisenkot. Veel rechtse kiezers, die nog steeds gepikeerd zijn over het feit dat er in de vorige coalitie een Arabische partij zat, zien Eisenkot als een acceptabeler alternatief. Daardoor scharen strategische liberale en centristische kiezers zich om hem heen als de kandidaat die de grootste kans maakt om Netanyahu uit de macht te verdrijven.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief