In het kort

• De meeste Belgen blijven hangen bij fysieke onvolkomenheden als ze in de spiegel kijken.
• Sociale vergelijking heeft een grote invloed op je zelfbeeld en emotionele stabiliteit.
• Jongere generaties hebben meer last van onzekerheden over hun uiterlijk dan ouderen.

Uit een recent onderzoek van X²O Badkamers, waaraan meer dan duizend Belgen meededen, blijkt dat zelfkritiek heel wijdverbreid is. Nu de zomer ervoor zorgt dat je extra op je uiterlijk let, blijkt uit de gegevens dat 71 procent van de deelnemers vooral hun onvolkomenheden opmerkt als ze in de spiegel kijken.

Bovendien geeft 66 procent van de respondenten toe dat hoe ze hun uiterlijk zien, direct invloed heeft op hoe ze zich emotioneel voelen.

Psychologische impact

Volgens klinisch ontwikkelingspsycholoog Lore Vankerckhoven kunnen deze ‘spiegelmomenten’ je stemming en gevoel van eigenwaarde tijdelijk beïnvloeden, zelfs als je zelfbeeld over het algemeen positief is.

Dit komt doordat je gedachten vaak blijven hangen bij vermeende onvolkomenheden. Voor mensen die al worstelen met stress of onzekerheid, kunnen deze negatieve gevoelens langer aanhouden, omdat de relatie met je eigen lichaam cruciaal is voor je algehele mentale welzijn.

Sociale vergelijking

Uit het onderzoek blijkt dat zelfperceptie zelden een op zichzelf staand proces is. Ongeveer 60 procent van de Belgen vergelijkt zijn of haar uiterlijk met dat van familieleden of vrienden. Vankerckhoven merkt op dat deze sociale vergelijking een fundamenteel menselijk gedrag is dat wordt gebruikt om identiteit te vormen en eigenwaarde te bepalen.

Demografische verschillen spelen een grote rol in deze patronen. Vrouwen (65 procent) en mannen (54 procent) verschillen in de neiging om zichzelf met anderen te vergelijken, maar het verschil is het meest uitgesproken tussen de generaties. Bijna 80 procent van de mensen onder de 30 vergelijkt zich met anderen, tegenover slechts 49 procent van de 60-plussers.

Ook geeft 83 procent van de jongvolwassenen aan dat hun uiterlijk invloed heeft op hun stemming, terwijl slechts 53 procent van de senioren dat zo ervaart. Vankerckhoven schrijft dit toe aan de biopsychosociale veranderingen die jongeren doormaken, waarbij lichamelijke veranderingen en sociale feedback een grotere rol spelen bij het vormen van hun identiteit.

Positieve kijk op ouder worden

Interessant genoeg lijken Belgen wat milder te zijn als het om hun leeftijd gaat. Maar liefst 90 procent vindt dat ze er goed uitzien voor de fase van hun leven waarin ze zich bevinden. Dit suggereert dat het zelfbeeld uit meerdere lagen bestaat; hoewel iemand in een kort emotioneel moment kritisch kan zijn over een specifiek detail, behoudt hij of zij een bredere, positievere kijk op zichzelf binnen de context van zijn of haar leeftijd en sociale omgeving.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief