In het kort

• Europese hittegolven hebben deze zomer minstens 35.000 onverwachte sterfgevallen veroorzaakt.
• Duitsland en Spanje beleefden hun dodelijkste zomers ooit.
• Door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde wakkert deze stijgende sterftetrend aan.

De Europese hittegolven van deze zomer hebben geleid tot minstens 35.000 onverwachte sterfgevallen, volgens voorlopige gegevens uit ongeveer de helft van het continent. Het aantal slachtoffers zal naar verwachting nog stijgen zodra de gegevens van augustus definitief zijn, waarbij alleen al Frankrijk, Spanje en Duitsland nu al meer dan 25.000 extra sterfgevallen melden.

Deskundigen schrijven de toenemende frequentie en ernst van deze extreme hitteperiodes toe aan de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde.

Recordaantallen slachtoffers in Duitsland en Spanje

Duitsland heeft de zwaarste klappen gekregen, met naar schatting 14.000 hittegerelateerde sterfgevallen tussen begin april en augustus. Dit is de dodelijkste zomer ooit voor het land, ver boven de 8.900 sterfgevallen in 2018 en het gebruikelijke zomergemiddelde van minder dan 2.000.

Ook Spanje heeft zijn slechtste jaar ooit meegemaakt, met bijna 5.000 sterfgevallen die aan de hitte worden toegeschreven, waarmee eerdere records uit 2022 zijn overtroffen.

Uitdagingen bij het bijhouden van sterftecijfers

Het is lastig om het exacte aantal slachtoffers vast te stellen, omdat hitte vaak als katalysator fungeert voor andere aandoeningen, in plaats van als primaire doodsoorzaak te worden vermeld. Sterfgevallen zijn meestal het gevolg van een verergering van bestaande nier-, hart- of longaandoeningen.

Daarom gebruiken landen als Spanje en Duitsland realtime modellen om het aantal sterfgevallen te schatten, terwijl andere landen, zoals Frankrijk, eerst het aantal ‘extra sterfgevallen door alle oorzaken’ bijhouden voordat ze de gegevens verfijnen. Zo meldde Frankrijk tussen mei en juli 7.300 extra sterfgevallen, hoewel dit cijfer augustus niet meerekent en gebaseerd is op onvolledige gegevens.

Grote impact in heel Europa

Andere landen hebben soortgelijke pieken gemeld. De totale cijfers voor Italië lopen achter vanwege de lokale gegevensverzameling, maar schattingen wijzen op tussen de 5.000 en 8.000 sterfgevallen. In Engeland wijzen modellen op bijna 2.900 sterfgevallen tijdens de hittegolf in de vroege zomer. België zag eind juni een sterftepiek van 39 procent, en Nederland meldde minstens 900 extra sterfgevallen.

Ook in Polen, Zwitserland en verschillende Oost-Europese en Scandinavische landen werden extra sterfgevallen geregistreerd.

Groeiende klimaatcrisis

Over het hele continent woonden meer dan 80 miljoen mensen in gebieden waar de temperatuur boven de 40 graden Celsius uitkwam.

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft gewaarschuwd dat de combinatie van een vergrijzende bevolking en de aanhoudende klimaatcrisis het aantal hittegerelateerde sterfgevallen in Europa de afgelopen twee decennia al met meer dan 30 procent heeft doen stijgen, een trend die zich waarschijnlijk zal voortzetten.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief