In het kort

• Het Nederlandse rechtssysteem heeft geen duidelijke definitie van femicide, waardoor zaken niet altijd op dezelfde manier worden behandeld.
• Rechters en aanklagers zien wel dat gender een rol kan spelen in deze zaken, maar houden daar niet altijd op dezelfde manier rekening mee in hun beslissingen.
• Onderzoekers raden aan om een duidelijke wettelijke definitie van femicide te maken. Ze stellen ook voor om richtlijnen op te stellen en zaken consequent als “femicide” te benoemen.

Uit een onderzoek van de Universiteit Maastricht, in opdracht van het WODC (onderzoeksinstituut van het Ministerie van Justitie en Veiligheid), blijkt dat het Nederlandse rechtssysteem niet altijd op dezelfde manier omgaat met zaken van femicide. Het grootste probleem is dat er geen duidelijke wettelijke definitie van femicide is. Door die onduidelijkheid interpreteren rechters en openbare aanklagers zaken verschillend, waardoor de aanpak niet overal gelijk is.

Geen eenduidige definitie

Volgens het WODC is femicide het opzettelijk doden van een vrouw of meisje waarbij gender een rol speelt. In de praktijk gebruiken rechters en aanklagers echter verschillende criteria. Sommigen spreken alleen van femicide als de dader een partner, ex-partner of familielid is, terwijl anderen ook bewijs van eerder geweld of een haatmotief nodig vinden. Soms wordt het ook zo genoemd wanneer meerdere factoren samenkomen, zoals huiselijk geweld en een familierelatie.

Rechters en openbare aanklagers zien in deze zaken vaak wel dat gender een rol speelt, maar houden daar niet altijd op dezelfde manier rekening mee in hun uitspraken. Als het wel wordt meegenomen, geldt het meestal als verzwarende omstandigheid, waardoor hogere straffen worden opgelegd. Toch vinden zowel rechters als aanklagers de huidige maximumstraffen voor moord of doodslag voldoende. Wel zijn veel van hen voorstander om femicide-specifieke elementen officieel mee te nemen als reden voor zwaardere straffen.

Oproep voor betere wet rond femicide

De onderzoekers vinden dat er een duidelijke wet moet komen die uitlegt wat femicide precies is. Ook willen ze regels voor hoe er moet worden omgegaan met dingen zoals huiselijk geweld. Ze stellen voor om zaken altijd als “femicide” te benoemen, zodat ze beter worden geregistreerd en er meer aandacht voor komt.

Daarnaast wordt voorgesteld om speciale rechters of experts in te zetten voor dit soort moeilijke zaken. Ook willen de onderzoekers het onderzoek uitbreiden naar andere vormen van dodelijk geweld tegen vrouwen, zoals mishandeling die tot de dood leidt. Zo kan er beter worden begrepen wat femicide is en hoe de wet ermee omgaat.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief