In het kort
- België heeft te maken met ernstige drinkwaterstress door schaarste en kwaliteitszorgen.
- Het versoepelen van de triazoolnormen in drinkwater zorgt voor onrust bij wetenschappers en oppositiepartijen die strengere gezondheidsnormen willen.
- Het aanpakken van het gebruik van pesticiden in de landbouw is essentieel voor een duurzame oplossing voor de drinkwatercrisis in België.
België staat voor een grote uitdaging op het gebied van drinkwater en heeft de grootste drinkwaterstress van alle Europese landen.
Zorgen over waterkwaliteit
Het gaat niet alleen om schaarste. Ook de kwaliteit van het Belgische drinkwater baart zorgen. Vorig jaar overschreed het West-Vlaamse drinkwater de Europese limieten voor het 1,2,4-triazool, een reststof van een schimmelbestrijder. Om een mogelijk watertekort te voorkomen, heeft de Vlaamse minister van Leefmilieu Jo Brouns (cd&v) de toegestane limiet voor vier West-Vlaamse gebieden tijdelijk verhoogd.
Hoewel er voor januari 2026 een uitgebreid drinkwaterplan was beloofd, hebben vertragingen tot frustraties geleid binnen de Vlaamse regeringscoalitie. Oppositiepartij Groen bekritiseert de voorgestelde permanente versoepeling van de triazoolgrens en noemt dit “complete waanzin”. De partij vindt dat de normen juist moeten worden aangescherpt door opkomende gezondheidsrisico’s.
Veiligheidsdrempels
Minister Brouns zegt dat de Europese norm niet alleen op gezondheidsredenen is gebaseerd en verwijst naar een hogere veiligheidsdrempel die is berekend door VITO (Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek). Professor Tobias Ceulemans waarschuwt bij De Morgen voor een permanente verhoging van de limiet, omdat hij bang is dat dit een gevaarlijk precedent zou kunnen scheppen voor toekomstige overschrijdingen.
Ook toxicoloog Jan Tytgat zegt bij De Morgen hoe belangrijk het is om rekening te houden met de cumulatieve impact van verschillende stoffen in drinkwater en of andere pesticiden de toxiciteit kunnen versterken.
Nood aan beter plan
Groen heeft ook kritiek op extra investeringen in waterzuivering omdat het de onderliggende oorzaak, namelijk het gebruik van pesticiden in de landbouw en de industrie, niet aanpakt. Zij vinden dat deze sectoren de verantwoordelijkheid voor de verontreiniging moeten dragen in plaats van de belastingbetaler te belasten.
Het voorgestelde plan bevat maatregelen om de bijdrage van triazolen te verminderen, zoals verplichte rapportage en registratie van het gebruik ervan in de getroffen West-Vlaamse gebieden. Daarnaast zou er een bredere bufferzone rond waterbronnen worden ingesteld om het gebruik van pesticiden verder te beperken.
Hoewel het kabinet van minister Brouns nog niet veel details vrijgaf, zegt het te streven naar een sterk en op consensus gebaseerd plan dat drinkwaterbronnen beter beschermt. De N-VA en Vooruit willen het plan nog sterker maken en vinden dat je niet alleen de norm moet verhogen, maar ook extra aandacht aan gezondheid en betaalbaarheid moet schenken.