In het kort
- Het Belgische Grondwettelijk Hof heeft belangrijke delen van het strenge asiel- en migratiebeleid van de regering tijdelijk opgeschort.
- De opschorting is vooral gericht op regels die gezinshereniging beperken.
- Ondanks juridische tegenslagen blijft de Belgische regeringscoalitie zich inzetten voor de hervorming van het asiel- en migratiebeleid
Het strenge asiel- en migratiebeleid van de Belgische regering heeft een tegenslag gekend nu het Grondwettelijk Hof een aantal maatregelen heeft opgeschort. Ondanks de bewering van de regering dat haar beleid het “strengste ooit” is, oordeelde het Hof dat bepalingen die gezinshereniging beperken en onderdak weigeren aan mensen die al asiel hebben aangevraagd in een ander Europees land, problematisch zijn.
Tijdelijke opschorting
De opschorting is tijdelijk, in afwachting van een beslissing van het Europees Hof van Justitie over de vraag of deze maatregelen in overeenstemming zijn met het Europees recht. Hoewel minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) er vertrouwen in heeft dat de Belgische wetgeving in overeenstemming is met de Europese jurisprudentie, is het onmiddellijke gevolg de opschorting van het omstreden beleid.
Oppositiepartijen hebben kritiek op de aanpak van de regering en zeggen dat die voorbijgaat aan grondrechten. Matti Vandemaele (Groen) vond dat de uitkomst “te verwachten” was en zei dat de zorgen van academici, ngo’s en eerstelijnswerkers nu bevestigd zijn.
Coalitie duwt door
Binnen de regeringscoalitie blijft de steun voor de hervorming van het asiel- en migratiebeleid groot. Les Engagés wees op het belang van de rechtsstaat, de grondwet en het internationaal recht. Cd&v bevestigde opnieuw zijn trouw aan de principes uit het regeerakkoord. De partij erkende dat de opgeschorte maatregelen gevolgen kunnen hebben voor de begroting. Er waren namelijk aanzienlijke besparingen voorzien door lagere asielkosten.
De uitspraken van het Grondwettelijk Hof zijn specifiek gericht op twee belangrijke aspecten van de hervorming. Ten eerste heeft de opschorting gevolgen voor bepalingen die het mogelijk maakten materiële bijstand te weigeren aan personen die elders in Europa al asiel hebben gekregen. Het Hof uitte zijn bezorgdheid over de mogelijke schade die een dergelijke weigering zou kunnen toebrengen aan kwetsbare asielzoekers.
Gezinshereniging
Ten tweede heeft het hof ingegrepen in maatregelen die bedoeld waren om de regels voor gezinshereniging aan te scherpen, omdat het risico van “ernstige en onherstelbare schade” voor aanvragers werd genoemd. Door deze veranderingen werd het voor mensen met subsidiaire bescherming moeilijker om hun familie naar België te halen. Het gaat om personen die bij terugkeer naar hun land van herkomst risico lopen, maar geen recht hebben op de volledige vluchtelingenstatus.
Deze tegenslag is een nieuwe klap voor de regering. Ze komt boven op een groeiende lijst van juridische uitdagingen. Zo was er een kritische beoordeling door de Raad van State van de voorgestelde btw-hervorming. Ook zijn er mogelijke discriminatieproblemen door de pensioenhervorming.