In het kort
- Generatieve AI-tools worden snel populair in Vlaanderen en zijn nu al populairder dan smartphones en streamingdiensten.
- Studenten vertrouwen sterk op AI bij hun educatie, waarbij een aanzienlijk percentage aangeeft afhankelijk te zijn van deze tools om af te studeren.
- Hoewel AI de efficiëntie en productiviteit verhoogt, zijn er zorgen over overmatige afhankelijkheid en de mogelijke achteruitgang van kritisch denken.
Generatieve artificiële intelligentie heeft in Vlaanderen in recordtempo een plaats veroverd in het dagelijks leven. Tools zoals ChatGPT en Gemini groeiden in slechts enkele jaren uit tot een vaste digitale hulp voor miljoenen gebruikers. Vandaag gebruikt bijna de helft van de Vlamingen dergelijke AI-toepassingen minstens één keer per maand.
Die adoptiesnelheid ligt opmerkelijk hoger dan bij eerdere technologische revoluties, zoals smartphones of streamingdiensten. Tegelijk roept de snelle verspreiding ook vragen op over afhankelijkheid en kritisch denken. HLN deelde de resultaten van een eigen onderzoek.
Sneller dan smartphones en streaming
De opmars van generatieve AI verloopt uitzonderlijk snel. Binnen drie jaar bereikte de technologie een penetratiegraad van ongeveer 43 procent in Vlaanderen. Dat is aanzienlijk sneller dan bij eerdere digitale innovaties. Ter vergelijking: streamingplatforms zoals Netflix hadden ongeveer zeven jaar nodig om een gelijkaardig gebruiksniveau te bereiken. Smartphones deden er acht jaar over, terwijl sociale media zoals Instagram zelfs tien jaar nodig hadden.
Vooral studenten gebruiken de technologie massaal. Ongeveer 81 procent van hen gebruikt generatieve AI regelmatig. Een derde van de studenten geeft zelfs toe dat ze zonder dergelijke hulpmiddelen moeite zouden hebben om hun studies succesvol af te ronden. AI wordt daarmee steeds vaker een hulpmiddel bij het schrijven, samenvatten of analyseren van informatie.
Tijdswinst en hogere productiviteit
Veel Vlamingen gebruiken AI vooral om hun productiviteit te verhogen. Populaire toepassingen zijn onder meer vertalen, programmeren en ontwerpen. Daarnaast wordt de technologie gebruikt om teksten te verbeteren of om werkprocessen sneller te laten verlopen.
Volgens schattingen besparen gebruikers gemiddeld ongeveer een half uur per dag dankzij AI-tools. Die tijdswinst maakt het mogelijk om repetitieve taken sneller af te werken of informatie efficiënter te verwerken.
Zorgen over afhankelijkheid en kritisch denken
De snelle opmars van AI brengt ook nieuwe zorgen met zich mee. Ongeveer één op de tien gebruikers voelt zich al te afhankelijk van generatieve AI. Daarnaast geeft 37 procent aan dat hun kritisch denkvermogen is afgenomen door het gebruik van deze technologie.
Die bezorgdheid leeft vooral bij jongeren. Ongeveer de helft van hen zegt minder zelfstandig na te denken wanneer AI beschikbaar is. Daarnaast maakt meer dan de helft zich zorgen over de mogelijke impact van AI op het milieu.
Het debat past in een bredere discussie over technologiegebruik. Bijna de helft van de Vlamingen beschouwt zichzelf namelijk ook als te afhankelijk van zijn smartphone. Tegelijk steunt een grote meerderheid maatregelen om het smartphonegebruik bij jongeren te beperken, bijvoorbeeld via strengere regels op school.