In het kort
- Een uitspraak van een Frans hof van beroep over beschuldigingen van verduistering zal bepalen of Marine Le Pen in aanmerking komt voor het presidentschap in 2027.
- Een juridisch verbod of elektronisch toezicht zou haar campagne in de weg kunnen staan.
- Jordan Bardella staat klaar als alternatieve kandidaat voor het Rassemblement National als Le Pen wordt uitgesloten.
Frankrijk staat voor een cruciaal politiek moment nu een hof van beroep in Parijs beslist of Marine Le Pen mag deelnemen aan de presidentsverkiezingen van 2027. De uitspraak draait om een veroordeling voor verduistering, waarbij tussen 2004 en 2016 geld van het Europees Parlement is misbruikt. Le Pen zou overheidsgeld hebben gebruikt om partijmedewerkers te betalen onder het mom van parlementaire assistenten.
Juridische gevolgen
De juridische gevolgen zijn aanzienlijk. Een eerdere uitspraak verbood haar vijf jaar lang een openbaar ambt te bekleden en veroordeelde haar tot vier jaar gevangenisstraf, inclusief huisarrest met een elektronisch enkelbandje.
Le Pen erkent bepaalde “fouten” in de aanstelling van medewerkers, maar ontkent dat er sprake was van een frauduleuze constructie. Het Openbaar Ministerie streeft er momenteel naar om het ambtsverbod te handhaven en een straf op te leggen die een jaar elektronisch toezicht omvat.
Presidentsverkiezingen van 2027
De beslissing van de rechtbank zal bepalend zijn voor het verloop van de presidentsverkiezingen van 2027. Als het verbod op een openbaar ambt langer dan twee jaar van kracht blijft vanaf maart 2025, mag Le Pen niet deelnemen aan de verkiezingen.
Zelfs een lichtere straf met een elektronische enkelband zou een praktische belemmering kunnen zijn, omdat ze zegt dat zulke beperkingen haar ervan zouden weerhouden vrij campagne te voeren en bijeenkomsten bij te wonen. Hoewel ze in principe in beroep zou kunnen gaan bij het Hof van Cassatie, zou de tijd die zo’n procedure in beslag neemt haar campagne waarschijnlijk doen ontsporen.
Evolutie van het Rassemblement National
Le Pens politieke carrière wordt gekenmerkt door haar pogingen om het extreemrechtse imago van de partij die haar vader, Jean-Marie Le Pen, oprichtte, te matigen. Nadat ze in 2015 de banden met hem had verbroken en de organisatie had omgedoopt tot Rassemblement National (RN), boekte ze in 2024 ongekend succes door 143 zetels in de Nationale Assemblee te behalen.
Mogelijke opvolging door Jordan Bardella
Indien Le Pen wordt uitgesloten, schuift de partij Jordan Bardella naar voren als kandidaat. Bardella, de partijvoorzitter, ligt momenteel in de peilingen iets voor op Le Pen, waarbij beide kandidaten in vroege peilingen boven de 30 procent scoren. Critici zeggen echter dat Bardella door zijn jeugd en gebrek aan ervaring in een tweede ronde een minder geduchte tegenstander is dan Le Pen.
Gevolgen voor partijtop
De juridische strijd reikt verder dan Le Pen; verschillende andere hooggeplaatste RN-leden gaan ook in beroep tegen hun veroordelingen. Het gaat onder meer om functionarissen als Louis Aliot en Nicolas Bay, die beiden eerder zijn veroordeeld tot zes maanden elektronisch toezicht.
Andere partijfiguren, waaronder voormalig penningmeester Wallerand de Saint-Just en assistente Catherine Griset, hebben in verband met dezelfde fraudezaak ook te maken gehad met gevangenisstraffen of een verbod op het bekleden van openbare ambten.
