In het kort
- Veertig procent van de Nederlandse jongeren zou willen dat sociale media nooit hadden bestaan.
- De meeste gebruikers beperken hun schermtijd bewust om negatieve psychologische effecten tegen te gaan.
- De opkomst van AI zorgt voor wijdverspreide carrièreangst onder de allerjongsten.
Uit een recent uitgebreid onderzoek van MediaTest en Mediahuis Nederland, waarbij meer dan 2.600 mensen tussen de 15 en 35 jaar betrokken waren, blijkt dat er onder Nederlandse jongeren een groeiend gevoel van ontevredenheid heerst over sociale media.
Hoewel ze de generatie zijn die het meest digitaal geïntegreerd is, zegt een aanzienlijk deel van deze jongeren spijt te hebben dat deze platforms bestaan. Om precies te zijn: 40 procent vindt dat sociale media nooit hadden mogen worden opgericht.
Psychologische tol van schermtijd
De gegevens laten een paradoxale relatie met technologie zien: terwijl gebruikers gemiddeld bijna vier uur per dag op sociale platforms doorbrengen en meer dan vijf uur op hun telefoon, geeft ongeveer tweederde toe dat dit te veel is.
Er is een groeiend besef van de psychologische tol: meer dan een derde geeft aan gevoelens van onzekerheid, verdriet of somberheid te ervaren na online activiteiten. Om dit tegen te gaan, past 86 procent van de respondenten strategieën toe om hun schermtijd te beperken, zoals het uitschakelen van meldingen of het instellen van gebruikstimers.
Veranderende platformtrends
Ook de dynamiek van de platforms verandert. Hoewel Instagram nog steeds de populairste dienst is, neemt zijn dominantie af, terwijl TikTok blijft groeien en nu door 62 procent van deze doelgroep wordt gebruikt. Wat het nieuwsgebruik betreft, vertrouwt 42 procent op deze apps voor nieuws, hoewel het vertrouwen laag blijft vanwege de wijdverspreide desinformatie.
Daardoor keren velen terug naar professionele journalistieke bronnen voor betrouwbaardere en diepgaandere berichtgeving.
Toenemende ethische zorgen en reclame
Ook de ethische zorgen nemen toe, vooral als het om reclame gaat. Tweederde van de ondervraagden is tegen het gebruik van ‘kidfluencers’ in commerciële content, een standpunt dat vooral sterk leeft onder jonge vrouwen. Ondertussen overweegt de overheid mogelijke verboden op dergelijke praktijken.
Angst voor carrière
De integratie van kunstmatige intelligentie is een andere opvallende trend. Jongeren gebruiken ChatGPT vooral voor praktische taken, zoals het opstellen van teksten, studiehulp, ontwerpen of medische vragen. Interessant genoeg gebruiken vrouwen AI vaker als een soort klankbord of dagboek.
Deze technologische ontwikkeling gaat echter gepaard met angst; de vrees dat AI toekomstige banen zal vervangen is explosief gestegen van 5 procent in 2018 naar 60 procent vandaag, waarbij de grootste bezorgdheid te vinden is bij jongeren van 15 tot 21 jaar.
