In het kort

• Zweden breidt de toegang tot door de staat gefinancierde IVF uit om de historisch lage vruchtbaarheidscijfers tegen te gaan.
• Regeringsleiders willen vrouwelijke kiezers voor zich winnen door behandelingen voor broertjes en zusjes te financieren.
• Critici stellen dat culturele verschuivingen en maatschappelijk pessimisme de oorzaak zijn van de dalende geboortecijfers.

Als reactie op de laagste vruchtbaarheidscijfers sinds het midden van de 18e eeuw, maakt de Zweedse premier Ulf Kristersson van een ruimere toegang tot IVF een speerpunt in zijn strategie voor de komende verkiezingen in september. Dat meldt The Guardian. De centrumrechtse Moderate-partij wil vrouwelijke kiezers aantrekken. Daartoe bouwt zij voort op recente wetgeving over IVF-behandelingen. Zo verhoogde de staat het aantal vergoede behandelingen voor eerste ouders van drie naar zes. Bovendien plant de regering deze steun uit te breiden naar mensen die meer kinderen willen. Dit geldt echter alleen als de minderheidscoalitie aan de macht blijft. Zo neemt de overheid een kostenpost van gemiddeld 50.000 kronen (ongeveer 4.600 euro) per poging weg.

Steun voor de wens om meer kinderen te krijgen

De premier heeft opgemerkt dat sommige mensen er misschien voor kiezen om geen kinderen te krijgen, maar dat veel anderen dat ondanks hun wens niet kunnen. Hij benadrukte dat de gezinsgrootte een privéaangelegenheid is, maar dat de regering ouders wil helpen die hun eerste kind een broertje of zusje willen geven. Dit initiatief sluit aan bij de visie van minister van Volksgezondheid Elisabet Lann, die benadrukte dat onvrijwillige kinderloosheid één op de zes Zweedse stellen treft, met ernstige gevolgen voor hun geestelijke gezondheid en algehele welzijn.

Urgentie door cijfers

De urgentie van de regering wordt gevoed door cijfers die een vruchtbaarheidscijfer van 1,42 laten zien, een historisch dieptepunt. Zweden heeft een onderzoek laten uitvoeren om te kijken hoe deze trend kan worden gekeerd, uit angst voor een toekomst waarin elke volgende generatie ongeveer 33 procent kleiner is dan de vorige. De Sociaal-Democraten, de grootste oppositiepartij van het land, hebben echter gewaarschuwd dat het uitbreiden van IVF voor broertjes en zusjes misschien een oppervlakkige politieke tactiek is. Ze stellen dat het aanpakken van het geboortecijfer een bredere maatschappelijke verschuiving vereist, zodat mensen optimistischer naar de toekomst kunnen kijken.

Culturele verschuivingen en politieke symboliek

Volgens academische visies lossen medische ingrepen het onderliggende probleem misschien niet op. Martin Kolk van de Universiteit van Stockholm stelt dat de daling waarschijnlijk te maken heeft met culturele verschuivingen, waarbij persoonlijke voldoening, carrière en sociaal leven voorrang krijgen boven het traditionele stichten van een gezin, zelfs in een land met flinke kinderopvangsubsidies. Bovendien suggereert politicologe Helena Olofsdotter Stensöta dat de maatregel grotendeels symbolisch is. Ze wijst erop dat de kern van de Moderate-partij nog steeds voornamelijk uit mannen bestaat en dat het beleid waarschijnlijk geen grote invloed zal hebben op de welgestelde bevolkingsgroep die de partij doorgaans aantrekt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief