In het kort

• Energiekosten tasten de koopkracht van huishoudens met een laag inkomen onevenredig aan.
• Gerichte overheidssteun en elektrische auto’s via ‘sociale lease’ zorgen voor directe financiële verlichting.
• Investeringen in duurzaamheid op de lange termijn zorgen ervoor dat je in de toekomst minder kwetsbaar bent voor pieken in de energieprijzen.

Volgens onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) staan zo’n 300.000 Nederlandse huishoudens onder grote financiële druk door de huidige energiecrisis. Voor degenen met de laagste inkomens kan de koopkracht met wel 6 procent dalen, terwijl mensen met een inkomen tot het gemiddelde salaris een daling van maximaal 4 procent kunnen zien. Dat meldt NOS.

Daarentegen zal de gemiddelde Nederlander naar verwachting nauwelijks last hebben van de crisis; de verliezen blijven de komende twee jaar onder de 1 procent.

Kwetsbare groepen lopen risico

De crisis treft bepaalde kwetsbare groepen onevenredig hard, met name mensen met een laag inkomen die in grote, slecht geïsoleerde huizen wonen waar de stookkosten hoog zijn.

Ook mensen met beperkte middelen die lange afstanden moeten afleggen om naar hun werk te gaan, hebben het moeilijk door de hoge brandstofprijzen.

Overheidsreactie en vervoersbeleid

Hoewel de schommelingen in de olie- en gasprijzen verband houden met het conflict in de Golf, geeft het CPB aan dat de gevolgen zullen aanhouden, zelfs als de aanvoerroutes zich stabiliseren. Wat de vervoerskosten betreft, heeft de Nederlandse regering afgezien van een algemene verlaging van de brandstofbelasting, een besluit dat door het CPB wordt gesteund vanwege de hoge kosten en de inefficiëntie van een dergelijke maatregel.

In plaats daarvan heeft het kabinet de reiskostenvergoedingen verhoogd en de motorrijtuigenbelasting verlaagd voor bepaalde commerciële vervoerders. Om bestuurders met een laag inkomen te helpen, stelt het CPB een „social-lease“-programma voor kleine elektrische auto’s voor, vergelijkbaar met een systeem dat in Frankrijk wordt gebruikt.

Noodfinanciering voor inwoners

De gevolgen van de stijgende gasprijzen zullen voor veel huishoudens pas later merkbaar zijn, omdat mensen met vaste contracten de prijsstijging pas bij verlenging voelen.

Om dit op te vangen, heeft de regering 195 miljoen euro toegewezen aan het Tijdelijk Noodfonds voor Energie, waardoor inwoners in moeilijkheden steun kunnen aanvragen.

Investeren in duurzaamheid op lange termijn

Stabiliteit op de lange termijn bereik je het beste door te zetten op duurzaamheid. De huidige crisis is minder ernstig dan die van 2022, vooral omdat meer huizen energiezuiniger zijn gemaakt.

Om dit doel te bereiken, investeert de regering nog eens 180 miljoen euro in het Warmtefonds, waardoor huiseigenaren bijna renteloze leningen kunnen krijgen om hun afhankelijkheid van gas te verminderen.

Bredere economische gevolgen

De huidige cijfers van het CPB houden alleen rekening met de directe kosten van brandstof en energie. De bredere economische gevolgen, zoals de stijgende kosten van boodschappen en consumptiegoederen door hogere productie- en transportkosten, zijn nog niet volledig berekend.

In augustus komt er een uitgebreid overzicht van de koopkracht als onderdeel van de begrotingsplannen van de regering voor de Begrotingsdag.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief