In het kort

• De extreme hitte heeft in heel Nederland voor minstens 900 extra sterfgevallen gezorgd.
• Ouderen en mensen met chronische aandoeningen liepen het grootste risico om te overlijden.
• De gevolgen voor de gezondheid blijven bestaan, zelfs nadat de temperaturen zijn gedaald, vanwege een vertraagd effect.

Uit een recente analyse van het RIVM blijkt dat een extreme hittegolf, waarvoor het KNMI een code rood-waarschuwing had afgegeven, tussen 22 juni en 5 juli tot minstens 900 extra sterfgevallen heeft geleid.

Hoewel de specifieke doodsoorzaken niet per geval zijn vastgelegd, acht het instituut het zeer waarschijnlijk dat de intense hitte een belangrijke rol heeft gespeeld.

Deze piek in het aantal sterfgevallen werd in het hele land waargenomen, met de hoogste concentraties in de oostelijke en zuidelijke regio’s, waar de temperaturen het hoogst waren.

Kwetsbare groepen lopen het grootste risico

De stijging van het sterftecijfer trof verschillende leeftijdsgroepen, maar was het meest uitgesproken bij mensen van 80 jaar en ouder. De fysiologische kwetsbaarheid van ouderen – zoals verminderde transpiratie en een lagere vochtinname – maakt hen extra kwetsbaar tijdens hittegolven.

Bovendien lopen mensen met chronische hart-, vaat- of ademhalingsaandoeningen een verhoogd risico, omdat extreme hitte hun klachten kan verergeren. Het RIVM merkte ook op dat de aanwezigheid van smog in deze periode de luchtkwaliteit verslechterde, wat een extra belasting vormde voor de gezondheid van deze kwetsbare groepen.

Tijdlijn van de extra sterfte

Uit de gegevens blijkt een specifiek verloop van de oversterfte: in de week van 22 tot en met 28 juni vielen er 586 extra sterfgevallen, een aantal dat aanzienlijk hoger ligt dan de eerste schattingen.

Van 29 juni tot en met 5 juli werden nog eens 325 sterfgevallen geregistreerd, deels toe te schrijven aan het ‘lag-effect’, waarbij de gezondheidseffecten van hitte aanhouden, zelfs nadat de temperaturen beginnen te dalen.

Ongekende waarschuwingen en preventieve maatregelen

Deze gebeurtenis was een mijlpaal in de Nederlandse weerswaarschuwingen, want het was de eerste keer dat het KNMI het hoogste alarmniveau specifiek voor hitte afkondigde, wat verder ging dan de waarschuwingen tijdens de recordtemperaturen van 2019.

Als reactie op zulke risico’s adviseert het Nationaal Hitteplan zorgverleners en medische instellingen om extra aandacht te besteden aan risicogroepen. Naast ouderen en chronisch zieken gaat het ook om jonge kinderen en mensen met overgewicht; zij hebben allemaal meer ondersteuning nodig om gehydrateerd en koel te blijven.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief