In het kort

• De EU heeft een driezijdig pact gesloten om batterijopslag op te schalen en hernieuwbare energie te optimaliseren.
• Een enorme uitbreiding van de infrastructuur zou 100 miljard euro kunnen besparen door overbelasting van het net en gasimporten te verminderen.
• Regelgevingsbelemmeringen en afhankelijkheid van grondstoffen vormen een bedreiging voor Europa’s weg naar energieonafhankelijkheid.

Om het verlies van hernieuwbare energie tegen te gaan, is de Europese Unie haar eerste driezijdige pact aangegaan dat gericht is op energieopslag. Deze overeenkomst, die in juni werd afgerond, positioneert batterijtechnologie als een belangrijk middel om de opvang van wind- en zonne-energie te optimaliseren. Dat meldt Euronews.

De coalitie bestaat uit de Europese Commissie, financiële instellingen zoals de Europese Investeringsbank, energieministers uit 22 landen en diverse ontwikkelaars uit de industrie en grote energieverbruikers.

Snelle groei en capaciteitsdoelen

De financiële en technische haalbaarheid van batterijen is enorm verbeterd: de kosten zijn tussen 2010 en 2024 met zo’n 93 procent gedaald. Daardoor heeft Europa elf jaar op rij recordaantallen installaties gezien, met een toename van 21,9 GWh in 2024. Het huidige pact heeft als doel om tegen 2028 tussen de 30 en 45 GW aan capaciteit toe te voegen, waardoor het percentage van de piekvraag naar elektriciteit dat door opslag wordt gedekt, zou verdubbelen van 5 procent naar 10 procent. Dit blijft echter maar een fractie van de 200 GW die naar schatting nodig is tegen 2030.

Netstoringen aanpakken en economische stabiliteit

De urgentie van deze uitbreiding komt voort uit een structureel onvermogen om de sterke toename van groene energie op te vangen. Volgens Walburga Hemetsberger van Solar Power Europe heeft het onvermogen van het net om overtollige stroom op te vangen geleid tot veelvuldige productiebeperkingen en negatieve prijzen, wat de economische haalbaarheid van hernieuwbare energie ondermijnt.

Ze stelt dat batterijen niet alleen essentieel zijn voor het stabiliseren van prijzen en het vergroten van de veerkracht, maar ook om een einde te maken aan de afhankelijkheid van het continent van fossiele brandstoffen.

Infrastructuurontwikkeling en strategische voordelen

Naast stabilisatie evolueren batterijen van simpele back-ups naar cruciale netinfrastructuur. Zo erkent Duitsland nu „netversterkers“ als middelen die de netwerkefficiëntie verbeteren. Bovendien hielp opslag de Baltische staten om hun netten los te koppelen van de invloed van Rusland en Wit-Rusland.

Prognoses suggereren dat batterijen tegen 2030 de kosten voor gasimport met 9 miljard euro zouden kunnen verlagen en de kosten voor netcongestie met meer dan 60 procent zouden kunnen verminderen, wat mogelijk een besparing van 100 miljard euro oplevert.

Regelgevende en politieke obstakels

Ondanks dit potentieel blijven er aanzienlijke regelgevende en politieke hindernissen bestaan. Veel EU-landen passen nog steeds dubbele tarieven toe op batterijen, waardoor ze zowel als verbruikers als producenten worden belast.

Bovendien zorgt het ontbreken van een duidelijke classificatie voor opslag ervoor dat deze projecten vaak vastlopen in dezelfde trage vergunningsprocedures als traditionele energiecentrales.

Ook uitdagingen op het gebied van industrie en grondstoffen spelen een grote rol. Hoewel de EU verschillende regelgevingen en partnerschappen heeft opgezet, merkt de Europese Rekenkamer op dat de regio nog steeds geen zelfvoorzienende batterijsector heeft en afhankelijk blijft van Aziatische import.

Dit wordt verergerd door een ernstig tekort aan grondstoffen zoals lithium, kobalt en grafiet, in combinatie met lage recyclingpercentages en lokale weerstand tegen nieuwe mijnbouwprojecten.

Weg naar een binnenlandse toeleveringsketen

Hoewel de recente driepartijenovereenkomst een positieve eerste stap is, vinden critici zoals Hemetsberger dat dit niet genoeg is om een complete binnenlandse toeleveringsketen op te bouwen.

De hoop is nu gevestigd op de komende Industrial Accelerator Act om de productie van „Made in Europe“-producten te stimuleren. Omdat de huidige overeenkomst niet-bindend en van korte duur is, pleiten leiders uit de industrie voor een uitgebreider EU-actieplan voor batterijopslag om de enorme kloof naar de doelstellingen voor 2030 te overbruggen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief