In het kort

• Gibraltar en Spanje hebben de al lang bestaande grenscontroles afgeschaft om aan de Schengen-normen te voldoen.
• Open grenzen stimuleren de economische groei door de mobiliteit van Spaanse werknemers te vergemakkelijken.
• Deze diplomatieke doorbraak breekt historische fysieke en politieke barrières af.

Er is een nieuw hoofdstuk begonnen voor het Britse overzeese gebied Gibraltar en Spanje, nu de al lang bestaande grenscontroles woensdag officieel zijn afgeschaft.

Deze overgang werd gemarkeerd door een bijeenkomst van honderden mensen, waarvan sommigen met Spaanse vlaggen zwaaiden, terwijl reizigers en voertuigen kort na middernacht zonder vertragingen bij de douane de grens begonnen over te steken. Minister-president Fabian Picardo vierde de gebeurtenis door de terugkeer van Europa af te kondigen.

Diplomatieke doorbraak

De overeenkomst, die Gibraltar in lijn brengt met de normen voor open grenzen van het Schengengebied, is het resultaat van uitgebreide onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk, Spanje en de Europese Unie.

Deze deal volgt op de ingewikkelde situatie rond het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU in 2020. Bij de ondertekeningsceremonie in Brussel waren EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič en ministers uit Groot-Brittannië en Spanje aanwezig. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares merkte op dat deze verandering enorme kansen zou bieden voor zowel Gibraltar als de aangrenzende Spaanse regio’s.

Economische impact

Voor het kleine gebied is deze verandering een belangrijke economische impuls. Ondanks de kleine bevolking van 40.000 mensen is Gibraltar afhankelijk van zo’n 15.500 Spaanse pendelaars.

Owen Smith van de Gibraltar Federation of Small Businesses legde uit dat het wegvallen van het “gedoe” met grenscontroles het voor lokale bedrijven een stuk makkelijker maakt om personeel aan te trekken en te behouden.

Een geschiedenis van conflicten overwinnen

Historisch gezien is de grens altijd een brandhaard van diplomatieke conflicten geweest. Spanje claimt al sinds het Verdrag van Utrecht uit 1713 de soevereiniteit over ‘The Rock’. Deze spanning bereikte een hoogtepunt in 1969, toen Francisco Franco de grens 13 jaar lang sloot nadat uit een referendum bleek dat Gibraltar Brits wilde blijven.

Zelfs nadat de grens weer open was, leidden periodieke diplomatieke geschillen vaak tot strenge controles en frustrerende wachtrijen.

Op weg naar een soepele toekomst

De Spaanse premier Pedro Sánchez, die deze stap omschreef als het afbreken van ‘de laatste muur’ binnen de EU om wederzijdse welvaart te bevorderen, staat op het punt het gebied te bezoeken. Dit gebeurt nu werknemers onlangs oude hekken van het terrein hebben verwijderd.

Hoewel de landgrens nu open is, blijven reizigers die Gibraltar via de haven of luchthaven binnenkomen vanuit gebieden buiten de Schengenzone wel onderworpen aan paspoortcontroles. Voor Picardo zorgt de overeenkomst ervoor dat verouderde fysieke barrières verdwijnen, terwijl het gebied zijn eigen autonomie behoudt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief