In het kort

• De geboortecijfers wereldwijd kelderen door een complexe mix van financiële, ecologische en sociale druk.
• Gendergelijkheid bij het huishoudelijk werk kan moeders weliswaar ondersteunen, maar houdt de bevolkingsafname niet tegen. Empirische gegevens tonen aan dat het delen van huishoudelijk werk alleen de dalende vruchtbaarheidstrends niet kan omkeren.

Het wereldwijde fenomeen van dalende geboortecijfers is uitgegroeid tot een wijdverspreide crisis, aangezien de vruchtbaarheidscijfers in veel landen onder de drempel zijn gedaald die nodig is om de bevolking op natuurlijke wijze op peil te houden. Hoewel de Franse president Emmanuel Macron „demografische herbewapening“ als oplossing heeft genoemd, reikt het probleem veel verder dan Frankrijk. Verschillende theorieën proberen deze trend te verklaren, waarbij ze wijzen op de invloed van digitale technologie, ecologische zorgen en de toenemende financiële lasten van het ouderschap.

Rol van huishoudelijk werk

Een perspectief, aangedragen door Nobelprijswinnaar Claudia Goldin, suggereert dat de ongelijke verdeling van huishoudelijk werk een sleutelrol speelt. Goldin stelt dat vrouwen, omdat ze nog steeds een onevenredig groot deel van de kinderopvang en het huishoudelijk werk op zich nemen, logischerwijs kunnen kiezen voor minder kinderen om hun werk en privéleven in balans te houden. Hoewel de toegenomen onafhankelijkheid van vrouwen en hun carrièremogelijkheden aanvankelijk samenvielen met een daling van de geboortecijfers, stelt Goldin dat echte gendergelijkheid deze trend uiteindelijk zou kunnen omkeren. Ze suggereert dat als mannen zich thuis even betrouwbare partners tonen, vrouwen zich misschien meer op hun gemak voelen om hun gezin uit te breiden.

Conflict tussen moderne ambities

Volgens het economische raamwerk van Goldin bestaat er een conflict tussen de moderne ambities van vrouwen en de achterhaalde verwachtingen van mannen die nog steeds de voorkeur geven aan traditionele huishoudelijke regelingen. Ze deelt vaders in twee soorten in: degenen die actief meewerken aan huishoudelijke taken en degenen die die verantwoordelijkheden aan hun partner overlaten.

Tegenstrijdige empirische gegevens

Empirische gegevens wijzen echter op een complexere realiteit die deze theorie zou kunnen tegenspreken. In verschillende landen is de verdeling van de huishoudelijke taken evenwichtiger geworden, maar zijn de geboortecijfers toch blijven dalen. Zo is in Finland tussen 2010 en 2021 de kloof in huishoudelijke taken tussen mannen en vrouwen gehalveerd, maar daalde het aantal kinderen per vrouw van 1,9 naar 1,3. Frankrijk vertoont een soortgelijk patroon; ondanks een meetbare toename van de bijdrage van mannen aan het huishouden tussen 2007 en 2022, noteerde het land vorig jaar het laagste aantal geboorten sinds 1942.

Een veelzijdige oplossing

Hoewel het vergroten van het aandeel huishoudelijk werk dat door mannen wordt gedaan gunstig zou zijn voor moeders en mogelijk de druk op de vergrijzende pensioenstelsels zou kunnen verlichten, wijst het huidige bewijs erop dat deze verschuiving alleen niet voldoende is om de demografische achteruitgang te stoppen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief