In het kort

• Door AI gegenereerde content over wilde dieren vertekent de publieke perceptie van het gedrag en de veiligheid van dieren.
• Nepbeelden leiden natuurbeschermingsgeld af naar ‘schattige’ diersoorten en bedreigen kwetsbare ecosystemen.
• Cosmetische AI-bewerkingen brengen de integriteit van cruciale burgerwetenschappelijke gegevens in gevaar.

Experts waarschuwen dat de enorme toename van door AI gegenereerde beelden van dieren op sociale media de publieke perceptie van de natuur vertekent en mogelijk schadelijk is voor natuurbeschermingsinitiatieven. Een studie van de Universiteit van Córdoba, gepubliceerd in Conservation Biology, laat zien dat generatieve AI inmiddels zeer geloofwaardige, maar volledig fictieve beelden van wilde dieren kan maken. De onderzoekers stellen dat deze vervalsingen kijkers misleiden over natuurlijk dierlijk gedrag.

Verkeerd beeld van natuurlijk gedrag

Een specifiek voorbeeld dat wordt aangehaald, is een viraal filmpje waarin vogels hun jongen tegen de regen beschermen, met als titel ‘moederliefde’. Dit eenzijdige verhaal gaat voorbij aan de biologische realiteit dat bij de overgrote meerderheid van de vogelsoorten vaders meedoen aan de opvoeding, terwijl veel andere diergroepen helemaal geen ouderlijke zorg bieden. Bovendien produceert AI vaak onnatuurlijke uitingen van genegenheid tussen roofdieren en prooien of onrealistische banden tussen mensen en wilde dieren. Zulke beelden kunnen een gevaarlijk gevoel van veiligheid rond wilde dieren wekken en mogelijk de vraag naar de illegale handel in exotische huisdieren vergroten.

Gevolgen voor financiering en ecosystemen

Het onderzoek waarschuwt ook dat AI de voorkeur geeft aan ‘schattige’ zoogdieren, wat de ongelijkheid in financiering kan vergroten doordat middelen worden weggehaald bij minder charismatische soorten. Daarnaast kunnen valse locatietags op deze video’s toeristen ertoe aanzetten kwetsbare ecosystemen te bezoeken, op zoek naar dieren die daar eigenlijk niet voorkomen. Aangezien wereldwijde AI-regelgeving onwaarschijnlijk lijkt, pleiten de auteurs voor betere mediageletterdheid, zodat het publiek online content kritisch kan beoordelen.

Bedreigingen voor burgerwetenschappelijke gegevens

In Nature Ecology and Evolutionwerden soortgelijke zorgen geuit over de integriteit van burgerwetenschappelijke gegevens. Onderzoekers waarschuwen dat door AI bewerkte beelden die naar trackingplatforms worden gestuurd, tot onjuiste ecologische conclusies kunnen leiden. Hoewel volledig verzonnen beelden een probleem zijn, komt ‘overmatige verbetering’ vaker voor. Geautomatiseerde bewerkingstools kunnen onbedoeld de fysieke kenmerken van een soort veranderen, wat tot verkeerde identificatie leidt.

Risico van cosmetische bewerkingen

Zo veranderde een AI-bewerkingsprogramma een foto van een epaulet-tortel uit Brazilië in een vogel die sterk leek op een Noord-Amerikaanse roodvleugelmerel, vermoedelijk door vertekeningen in de trainingsdata. De gebruiker wilde de foto alleen mooier maken en had geen bedoeling om onderzoekers te misleiden. Toch leidde de bewerking tot een foutieve registratie van een vogelsoort. Daarom pleiten wetenschappers ervoor om gebruikers beter te informeren over de risico’s die cosmetische AI-bewerkingen voor wetenschappelijk onderzoek kunnen vormen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief