In het kort

• Milieubestendigheid bepaalt nu de waarde van stadsvastgoed en zorgt ervoor dat bewoners moeten verhuizen.
• Rijke mensen zoeken koelere, veiligere buitenwijken op om aan extreme hitte te ontsnappen.
• Groene infrastructuurprojecten zorgen onbedoeld voor nog meer klimaatgentrificatie.

De opkomst van ‘klimaatgentrificatie’ verandert het demografische en financiële landschap van Europese steden. Terwijl traditionele stadsvernieuwing vaak wordt gekenmerkt door de komst van chique cafés en boetiekjes, is er nu een belangrijkere factor die de vastgoedwaarden beïnvloedt: ecologische veerkracht. Naarmate risico’s zoals extreme hitte, kusterosie en overstromingen toenemen, trekken welgestelde mensen naar veiligere gebieden. Dit zorgt ervoor dat vastgoedprijzen omhoogschieten en dat bewoners met een lager inkomen, die de stijgende kosten niet kunnen betalen, worden verdrongen.

Stedelijke kwetsbaarheid in kaart brengen

Een recent initiatief genaamd ClimateJusticeReady, gevestigd in Barcelona en gepubliceerd in het Journal of City Climate Policy and Economy, heeft een kwetsbaarheidsindex ontwikkeld om deze trend in kaart te brengen. Door gegevens over sociale kwetsbaarheid, de leeftijd van gebouwen, openbare infrastructuur en blootstelling aan hitte in 36 gemeenten te analyseren, ontdekten onderzoekers van de Universitat Autònoma de Barcelona een verrassend patroon. De regio’s die het meest vatbaar zijn voor deze nieuwe vorm van gentrificatie, zijn juist de gebieden die voorheen de typische stedelijke verdringing wisten te vermijden.

Verschuiving naar thermisch comfort

Van oudsher zijn stadscentra duur door hun gunstige ligging en commerciële dichtheid. Maar deze gebieden zijn vaak hittevallen: vervuild, drukbevolkt en met weinig groen. De buitenwijken zijn daarentegen van oudsher betaalbaarder, met gebouwen van betere kwaliteit en een koelere, natuurlijkere omgeving. Het onderzoek suggereert dat naarmate hittegolven vaker en intenser worden, deze buitenwijken erg in trek zullen raken bij rijke mensen die op zoek zijn naar thermisch comfort, wat een golf van speculatie zal veroorzaken in gebieden die vroeger als onopvallend werden beschouwd.

Paradox van klimaatmitigatie

Deze verschuiving kan bestaande maatschappelijke ongelijkheden verder vergroten. De Copernicus Climate Change Service van de EU stelt dat extreme temperaturen steeds vaker voorkomen tijdens Europese zomers. Tegelijk zorgen de stijgende zeespiegel en onregelmatige regenval voor een groter risico op overstromingen. Paradoxaal genoeg kunnen ook overheidsmaatregelen tegen deze problemen, zoals nieuwe parken of herstelde waterwegen, onbedoelde gevolgen hebben. Zulke projecten kunnen de vastgoedprijzen in de omgeving verhogen, waardoor kwetsbare groepen nog moeilijker betaalbare woningen vinden.

Wereldwijd patroon van ontheemding

Dit fenomeen is niet uniek voor Europa; het is al zichtbaar in Amerikaanse steden als Miami en Boston, waar de stijging van de zeespiegel een belangrijke oorzaak van migratie is. Deskundigen waarschuwen dat, tenzij er strategisch beleid wordt ingezet om deze trend te voorkomen, dezelfde patronen van uitsluiting en ontheemding die je in de stadscentra ziet, zich gewoon in de buitenwijken zullen herhalen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief