In het kort

• Ongebruikelijk lage waterstanden in de rivieren verstoren de Nederlandse scheepvaart en de koeling van fabrieken.
• Door het verdwijnen van de gletsjers in de Alpen verdwijnt de cruciale zoetwaterbuffer van de Rijn.
• Het terugdringen van de CO2-uitstoot blijft de enige duurzame oplossing om deze extremen te voorkomen.

Nederland kampt momenteel met ongewoon lage rivierstanden voor half juli, een situatie die je normaal pas eind augustus of later ziet. Volgens Rijkswaterstaat treft deze waterschaarste zowel de Maas als de Rijn, waarbij de situatie bij Lobbith bijzonder ernstig is.

Daniel van Putten, adviseur riviertechniek, vertelde aan NOS dat het watertekort te wijten is aan een aanzienlijk tekort in het hele stroomgebied van de Rijn, waarbij hij specifiek wees op de lage waterbeschikbaarheid in de Alpen.

Operationele en industriële verstoringen

Deze verandering in het milieu zorgt voor operationele problemen in verschillende sectoren. Rederijen hebben moeite met navigeren en kunnen geen volle ladingen vervoeren. Tegelijkertijd lijdt de industriële productiviteit eronder; naarmate de waterstanden dalen, warmen de rivieren sneller op.

Hierdoor kunnen energiecentrales en fabrieken geen koelwater lozen, omdat dit de ecosystemen in het water in gevaar zou kunnen brengen.

Somber vooruitzicht op korte termijn

Voorspellingen wijzen erop dat deze trend aanhoudt. Ondanks verwachte regenval legt hydrometeoroloog Jan Verkade van Deltares, ook aan NOS, uit dat verdamping de winst waarschijnlijk teniet zal doen, waardoor de waterstanden nog minstens een week zullen blijven dalen.

Van Putten voegde eraan toe dat de snelle daling weliswaar was voorspeld, maar dat de omvang van de lage waterstanden toch schokkend blijft.

Gevolgen van klimaatverandering

Deze omstandigheden hangen samen met bredere patronen van klimaatverandering. Het verdwijnen van de gletsjers in de Alpen, die in de zomer de belangrijkste zoetwaterbron voor de Rijn vormen, heeft de natuurlijke buffer van de rivier aangetast.

Experts zeggen dat het herinrichten van de rivier op de lange termijn weliswaar een mogelijkheid is, maar dat dit extreme situaties niet zal voorkomen. De enige duurzame oplossing is het terugdringen van de CO2-uitstoot om de opwarming van de aarde tegen te gaan.

Officiële reactie en waterbesparing

Als reactie op de crisis heeft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) aangegeven dat er mogelijk een verschuiving komt van een “dreigend tekort“ (niveau 1) naar een “daadwerkelijk tekort“ (niveau 2), waarbij niveau 3 staat voor een volledige crisis. Hoewel de waterschappen volhouden dat de drinkwatervoorziening nog voldoende is, raden ze het publiek aan om het waterverbruik zo veel mogelijk te beperken.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief