In het kort

• Medische vooruitgang verlengt de totale levensverwachting zonder dat de algehele gezondheidskwaliteit verbetert.
• In rijkere landen is de kloof tussen langer leven en gezond blijven het grootst.
• Gezondheidszorgstelsels moeten prioriteit geven aan een gezonde levensduur in plaats van louter overleven, om duurzaam ouder worden te garanderen.

Recent onderzoek, gepubliceerd in The Lancet Public Health, laat een zorgwekkende trend zien: terwijl de wereldwijde levensverwachting is gestegen naar gemiddeld 73,8 jaar, gaat de kwaliteit van die extra jaren achteruit. Ondanks flinke vooruitgang bij de behandeling van chronische ziekten en het terugdringen van kinder- en moedersterfte, is de stijging van de levensduur sneller gegaan dan de verbeteringen in het algehele welzijn. Dit wijst erop dat medische vooruitgang de levensduur verlengt zonder dat de periode waarin je gezond bent per se langer wordt.

Groeiende kloof tussen levensduur en welzijn

Uit gegevens van 2023 blijkt dat ongeveer 14,5 procent van iemands leven nu in slechte gezondheid wordt doorgebracht. Interessant genoeg hebben landen met de hoogste levensverwachting vaak ook de langste periodes van ziekte, wat suggereert dat beperkingen eerder in de volwassenheid optreden in plaats van alleen in de laatste levensfase. Rijkere regio’s, zoals de Verenigde Staten, Canada en Australië, vertonen de grootste verschillen tussen de totale levensduur en het aantal gezonde jaren. Omgekeerd werden de kleinste verschillen gevonden in Laos, Nauru en de Salomonseilanden.

Regionale factoren voor ziektebelasting

De factoren achter deze gezondheidskloof verschillen per regio. Wereldwijd zijn niet-dodelijke aandoeningen – zoals psychische stoornissen, zintuiglijk verlies, spier- en skeletaandoeningen zoals rugpijn, en letsel door ongelukken – verantwoordelijk voor meer dan de helft van de ziektebelastingkloof. In gebieden met lagere inkomens heb je daarentegen meer last van tuberculose, luchtweginfecties en ondervoeding. Verschillende risicofactoren maken dit beeld nog complexer, variërend van luchtvervuiling en hoge glucosespiegels tot tabaksgebruik en obesitas. Met name middelenmisbruik is een belangrijke oorzaak in landen met een hoog inkomen, terwijl onveilige seksuele praktijken een grotere rol spelen in Sub-Sahara-Afrika.

Gezondheidsduur boven levensduur

Deze bevindingen laten zien dat het heel belangrijk is dat gezondheidszorgstelsels niet alleen maar gericht zijn op het verlengen van het leven, maar ook prioriteit geven aan ‘gezondheidsduur’. Experts zeggen dat de duurzaamheid van de sociale zorg afhangt van het verschuiven van middelen naar preventie en het omgaan met chronische aandoeningen. Volgens Christopher Murray van de Universiteit van Washington moet de toekomstige vooruitgang op gezondheidsgebied worden gemeten aan de hand van hoe gezond mensen ouder worden, in plaats van alleen hoe lang ze leven.

Economische gevolgen en toekomstige investeringen

Vanuit economisch perspectief kan het aanpakken van de factoren die veroudering en beperkingen veroorzaken, grotere financiële voordelen opleveren dan als je je alleen richt op het genezen van specifieke ziekten. Medeauteur Catherine Bisignano verduidelijkt dat vroegtijdige interventie en langdurige zorg voor aanzienlijke maatschappelijke en economische verbeteringen kunnen zorgen. Daarom pleit het onderzoek voor meer investeringen in revalidatie, ondersteuning van de geestelijke gezondheid, ondersteunende technologie en geïntegreerde zorgmodellen, zodat een langer leven ook een gezonder leven is.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief