In het kort

• Styliste Janet Stephens ontdekte dat de oude Romeinen vlechten aan elkaar naaiden om ingewikkelde kapsels te maken.
• Uit taalkundige analyse bleek dat het Latijnse woord „acus“ waarschijnlijk naar naalden verwees in plaats van naar haarspelden.
• Ingewikkelde vlechten gaven blijk van een hoge sociale status, omdat ze lieten zien dat een vrouw bekwame bedienden in dienst had.

De professionele styliste Janet Stephens heeft nieuw licht geworpen op een duizenden jaren oud archeologisch raadsel over de ingewikkelde haarvlechten van vrouwen in het oude Rome. Tijdens het bestuderen van marmeren bustes in het Walters Art Museum in Baltimore merkte Stephens op dat er bij de ingewikkelde kapsels geen haarspelden te zien waren, maar dat het ook geen pruiken leken te zijn. Deze observatie zette haar ertoe aan de gangbare academische opvatting in twijfel te trekken dat zulke kapsels uitsluitend op haarspelden berustten.

Een taalkundige doorbraak

Hoewel ze geen formele opleiding in archeologie had gevolgd, gebruikte Stephens haar expertise in het reconstrueren van historische kapsels en digitale vertaaltools om Latijnse manuscripten te analyseren. Haar onderzoek bracht een mogelijke taalkundige fout aan het licht: de term „acus“, die door historici lange tijd werd geïnterpreteerd als een „haarspeld“, zou ook kunnen verwijzen naar een naald of een krulapparaat.

Om deze hypothese te verifiëren, experimenteerde Stephens met het aan elkaar naaien van vlechten met draad, een methode die ze zeer efficiënt vond. In een artikel voor het Journal of Roman Archaeology merkte ze op dat deze aanpak verklaart hoe zulke weelderige looks werden bereikt met behulp van alledaagse materialen uit die tijd. Deze ontdekking laat zien dat de indrukwekkende kapsels die je op beeldhouwwerken ziet, ook op natuurlijk haar konden worden nagebootst zonder dat er dure extensions nodig waren.

Status en stabiliteit

In de Romeinse samenleving waren deze verfijnde kapsels tekenen van prestige en rijkdom. De hooggeplaatste vrouwen droegen ingewikkelde vlechtpatronen die bijna onmogelijk met alleen spelden in model te houden waren. Stephens ontdekte dat het vastnaaien van het haar genoeg stabiliteit gaf om dagelijkse activiteiten – en misschien zelfs slapen – te doorstaan, zonder dat er moderne stylingproducten nodig waren; in plaats daarvan gebruikten ze water of pomades die bij die tijd pasten.

Om deze looks te creëren, had je meestal een extra paar handen nodig. Hoewel er veel vaardigheid voor nodig was, stonden de mensen die het haar deden – vaak slaven of bedienden – laag op de maatschappelijke ladder. Daardoor werd het haar zelf een zichtbaar teken dat een vrouw anderen in dienst kon nemen. Wie minder middelen had, bereikte een soortgelijke look door elkaar te helpen met vriendinnen.

Blijvende erfenis

Stephens suggereert dat deze praktijk van het vastnaaien van haar uiteindelijk mogelijk heeft geleid tot de ontwikkeling van de U-vormige haarspeld. Deze hulpmiddelen, die eenvoudiger te gebruiken zijn dan naalden, blijven een vast onderdeel in moderne professionele salons voor het maken van opgestoken kapsels en formele haarstijlen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief