In het kort

• Wetenschappers hebben ‘zwarte-gat-sterren’ ontdekt die het mysterie van de lichtgevende rode stipjes in het vroege heelal verklaren.
• Deze objecten stralen 100 miljard keer meer energie uit dan gewone sterren.
• MoM-BH-1 bestaat uit een centraal zwart gat dat omhuld is door een dichte laag waterstofgas.

Onderzoekers hebben een nieuw hemels verschijnsel ontdekt, een zogenaamde ‘zwarte-gat-ster’, die misschien een antwoord biedt op het raadsel van de mysterieuze rode vlekjes die in het prille heelal zijn waargenomen. Dit object is ongeveer even groot als ons eigen zonnestelsel, maar produceert 100 miljard keer meer energie dan een gewone ster, wat de enorme kracht weerspiegelt die je normaal gesproken bij zwarte gaten ziet.

Mysterie van kleine rode stipjes ontrafeld

Met behulp van de James Webb-ruimtetelescoop (JWST) heeft een door Amerikanen geleide wetenschappelijke groep dit object ontdekt, dat ongeveer 660 miljoen jaar na de oerknal is ontstaan. Volgens een rapport in het tijdschrift Nature biedt deze ontdekking een antwoord op een langlopende discussie die al sinds de lancering van de telescoop in 2022 gaande is over de aard van de ‘kleine rode stipjes’ – uitzonderlijk heldere kosmische objecten die de wetenschappelijke gemeenschap in verwarring hebben gebracht.

Zoektocht naar vroege massieve sterrenstelsels

De ontdekking vond plaats terwijl het team, met onder meer hoofdauteur Rohan Naidu van de Universiteit van Hawaï, onderzocht waarom er al zo vroeg in de kosmische geschiedenis massieve sterrenstelsels bestonden. Tijdens hun analyse stuitten ze op een van deze rode stipjes. Aanvankelijk merkte coauteur Robert Simcoe van het MIT op dat zo’n rode kleur meestal wordt toegeschreven aan verduisterend stof, net zoals rook in de atmosfeer de kleur van de lucht kan veranderen.

Kosmische licht analyseren

Uit gedetailleerde gegevensanalyse bleek echter dat het licht van het object bij specifieke golflengten verdween, wat erop wijst dat waterstofgas, en niet stof, verantwoordelijk was voor de kleur.

Omdat de energieniveaus veel te hoog waren om te worden aangedreven door de kernfusie die traditionele sterren van energie voorziet, gebruikten de onderzoekers simulaties om een andere verklaring te vinden.

Zwart gat verborgen in dikke gaslaag

De bevindingen suggereren dat het object bestaat uit een centraal zwart gat dat is omhuld door een dikke gaslaag, waardoor het eruitziet als een ster. De naam MoM-BH-1 impliceert dat dit waarschijnlijk het eerste van vele van dit soort objecten is.

Naidu merkte op dat, hoewel veel „kleine rode stipjes“ zwarte-gatsterren kunnen zijn, MoM-BH-1 uniek is omdat zijn helderheid zijn gaststerrenstelsel volledig overschaduwt, waardoor astronomen het licht van de zwarte-gatster in zijn pure vorm kunnen waarnemen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief