In het kort

• Ernstige huidverbranding verhoogt het risico op plaveiselcelcarcinoom van de huid aanzienlijk.
• Ernstige huidverbranding in je kindertijd verdrievoudigt de kans op het krijgen van huidkanker.
• Proactieve UV-bescherming voorkomt blijvende genetische mutaties in huidcellen.

Een uitgebreid overzicht van 17 onderzoeken met meer dan 321.000 deelnemers wijst op een sterk verband tussen ernstige huidverbranding en het ontstaan van plaveiselcelcarcinoom van de huid (cSCC). Volgens de analyse, gepubliceerd in JAMA Dermatology, hadden mensen die af en toe blaren of pijnlijke brandwonden opliepen een 51 procent hoger risico dan mensen zonder zo’n voorgeschiedenis. Bij mensen die vaak met deze ernstige brandwonden te maken kregen, steeg het risico zelfs tot 69 procent.

Genetische impact van UV-straling

Het gevaar zit hem in de manier waarop ultraviolette straling het DNA in huidcellen verandert. Terwijl de fysieke pijn van een verbranding uiteindelijk verdwijnt, blijven de genetische mutaties bestaan. Dr. Adrienne Victor, oncoloog aan de Universiteit van Rochester, legt uit dat er vaak fouten ontstaan tijdens de pogingen van het lichaam om deze celbeschadiging te herstellen, wat na verloop van tijd tot kwaadaardige tumoren kan leiden.

Kwetsbaarheid bij kinderen

Onderzoek onder leiding van Isaac Weber van het MD Anderson Cancer Center laat zien dat de kindertijd een bijzonder kwetsbare periode is. De gegevens tonen aan dat frequente, ernstige huidverbranding tijdens de jeugd het risico op het ontwikkelen van cSCC kan verdrievoudigen.

Deze kwetsbaarheid bij kinderen wordt toegeschreven aan verschillende factoren, waaronder minder stabiele pigmentproducerende cellen en het niet consequent aanbrengen van zonnebrandcrème.

Uitdagingen bij het verzamelen van gegevens

Het blijft lastig om de exacte impact van oude huidverbranding vast te stellen, omdat onderzoekers moeilijk één acute verbranding kunnen onderscheiden van langdurige, chronische blootstelling aan uv‑straling.

Bovendien erkennen onderzoekers dat er een zekere mate van onzekerheid is, omdat de gegevens gebaseerd zijn op de herinneringen van deelnemers aan gebeurtenissen van tientallen jaren geleden. Er zijn echter vergelijkbare trends waargenomen bij basaalcelcarcinoom en melanoom, wat suggereert dat huidschade zich gedurende iemands hele leven opstapelt.

Bijdragende risicofactoren

Hoewel UV-straling een belangrijke oorzaak is van huidkanker, is het niet de enige factor. Genetische aanleg en levensstijlkeuzes, zoals roken of het gebruik van zonnebanken, verhogen het risico ook. In sommige gevallen kan kunstmatig UV-licht zelfs schadelijker zijn dan natuurlijk zonlicht.

Preventieve maatregelen

Om deze risico’s te beperken, raden experts aan om je proactief te beschermen. Denk daarbij aan het dragen van beschermende kleding, het gebruik van hoeden met een brede rand en het smeren met zonnebrandcrème.

De zon vermijden tijdens de uren dat die het sterkst schijnt en de schaduw opzoeken zijn ook belangrijke strategieën. Ondanks misvattingen over de ingrediënten in zonnebrandcrème benadrukken medische professionals dat blootstelling aan UV-straling nog steeds de belangrijkste vermijdbare oorzaak van huidkanker is.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief