In het kort
- Elke vorm van nicotineconsumptie is slecht voor je hart en bloedvaten.
- Niet-verbrandbare alternatieven verminderen de hartrisico’s wel, maar maken ze niet helemaal onschadelijk.
- Helemaal stoppen blijft de enige manier om schade aan de bloedvaten ongedaan te maken.
Uit een uitgebreide analyse die onlangs in Nature Reviews Cardiologyverscheen, blijkt dat geen enkele vorm van nicotineconsumptie onschadelijk is voor je hart- en vaatgezondheid. Of je nu rookt of rookloze methoden gebruikt, nicotine tast je hartgezondheid altijd aan. Hoewel moderne alternatieven zoals nicotinezakjes en e-sigaretten de gevaren van verbranding wegnemen, maken ze de risico’s voor je hart niet ongedaan. Dat meldt Euronews.
Het schadecontinuüm
De studie introduceert een „cardiovasculair schadecontinuüm“ om deze risico’s in te delen. Op het gevaarlijkste punt staan traditionele waterpijpen en sigaretten vanwege hun giftige verbrandingsbijproducten. Hoewel verwarmde tabak, e-sigaretten en orale nicotineproducten lager op deze schaal staan, vormen ze nog steeds een aanzienlijke bedreiging. Volgens hoofdauteur professor Thomas Münzel vermindert het wegvallen van rook weliswaar het gevaar, maar neemt het dit niet helemaal weg; alleen het volledig stoppen met nicotine neemt het risico volledig weg.
Biologische schadeprocessen
De biologische schade ontstaat via twee primaire mechanismen die de bloedvaten aantasten. Ten eerste verstoort nicotine het endotheel – de binnenste celwand van de bloedvaten – door het prostacyclinegehalte te verlagen (waardoor de bloedvaten zich kunnen verwijden) en het endotheline-1-gehalte te verhogen (waardoor ze zich vernauwen). Ten tweede beïnvloedt de stof de gladde spiercellen van de bloedvaten rechtstreeks door de calciumregulatie en de kaliumkanalen te verstoren, waardoor vernauwing ontstaat, los van de endotheelwand.
Cardiovasculaire gevolgen op lange termijn
Naast deze mechanismen wordt blootstelling aan nicotine in verband gebracht met toegenomen arteriële stijfheid, ontstekingsreacties en oxidatieve stress. Dit leidt tot een cardiovasculair systeem dat gevoeliger is voor stolling en ontstekingen, moeite heeft om te ontspannen en te snel vernauwt. Onderzoeker Filippo Crea merkte op dat deze endotheeldisfunctie de eerste aanleiding vormt voor ernstigere aandoeningen, waaronder hartfalen, hoge bloeddruk en atherosclerose.
Gevolgen voor regelgeving
Deze ontdekkingen komen op een cruciaal moment, nu de Europese Unie haar tabaksregelgeving herziet om de sterke toename van niet-verbrandbare nicotineproducten aan te pakken. Professor Münzel stelt dat regelgevers, vanwege de moleculaire toxiciteit en het verslavende karakter van nicotine, moeten overschakelen van productspecifieke richtlijnen naar een uniform kader dat zich richt op nicotine zelf.
